Καμιά απάντηση από Συλλούρη στην Ερευνητική Επιτροπή για Πολιτογραφήσεις

Χωρίς να απαντήσει σε καμιά ερώτηση που του υποβλήθηκε από την Ερευνητική Επιτροπή των Κατ’ Εξαίρεση Πολιτογραφήσεων Αλλοδαπών Επενδυτών και Επιχειρηματιών ολοκληρώθηκε την Τετάρτη η κατάθεση του τέως Προέδρου της Βουλής, Δημήτρη Συλλούρη.

Ο κ. Συλλούρης, ο οποίος βρέθηκε στις 14:30 ενώπιον της Ερευνητικής Επιτροπής, διάβασε μία γραπτή δήλωση και ακολούθως ανέφερε ότι δεν απαντήσει σε καμία ερώτηση, λέγοντας ότι θα ασκήσει το συνταγματικό του δικαίωμα της σιωπής.

Παραδίδεται την Παρασκευή στον Εισαγγελέα το ενδιάμεσο πόρισμα της επιτροπής για τις πολιτογραφήσεις

Παραδίδεται Παρασκευή στον Γενικό Εισαγγελέα το ενδιάμεσο πόρισμα της επιτροπής για τις πολιτογραφήσεις.

«Μόλις με ενημέρωσε ο κ. Μύρωνας Νικολάτος, Πρόεδρος της Ερευνητικής Επιτροπής για διερεύνηση των κατ’ εξαίρεση πολιτογραφήσεων αλλοδαπών επενδυτών και επιχειρηματιών από το 2007-17.8.2020, ότι η ενδιάμεση έκθεσή της θα μου παραδοθεί αύριο. Λεπτομέρειες θα ανακοινωθούν αύριο πρωί», αναφέρει σε ανάρτησή του στο twitter o Γενικός Εισαγγελέας Γιώργος Σαββίδης.

Στις 10 το πρωί της Τρίτης η κατάθεση του Προέδρου στην Ερευνητική Επιτροπή για πολιτογραφήσεις

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Αναστασιάδης θα καταθέσει αύριο Τρίτη ενώπιον της Ερευνητικής Επιτροπής για τις κατ` εξαίρεση πολιτογραφήσεις αλλοδαπών επενδυτών και επιχειρηματιών.

Η διαδικασία θα πραγματοποιηθεί στο Συνεδριακό Κέντρο «Φιλοξενία», όπου συνέρχεται η Επιτροπή, και θα ξεκινήσει στις 10 το πρωί.

Ο Πρόεδρος Αναστασιάδης είχε δηλώσει την περασμένη βδομάδα πως δίδει την ευκαιρία να του υποβληθούν ερωτήσεις από την ανεξάρτητη Ερευνητική Επιτροπή, έτσι ώστε να υπάρξει μια ολοκληρωμένη, μέσα από τις ερωτήσεις που θα υποβληθούν, παράθεση των πραγματικών γεγονότων.

ΕΙΛΙΚΡΙΝΗΣ… (ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ)

Για την υπόθεση με τα διαβατήρια κατέθεσε σήμερα ενώπιον της Επιτροπής Νικολάτου ο Αρχιεπίσκοπος.

Ειλικρινής πάντως ο Μακαριότατος, αφού ανέφερε: «Είπα στον Πρόεδρο να σταματήσουμε όλοι να κλέβουμε, βάζω και τον εαυτό μου μέσα».

ΧΑΣΙΚΟΣ: «Σε καμιά περίπτωση δεν αναφέρθηκα στο γαμπρό του Προέδρου της Δημοκρατίας»

Ο πρώην Υπουργός Εσωτερικών Σωκράτης Χάσικος διευκρινίζει ότι κατά την κατάθεσή του στην Ερευνητική Επιτροπή των Κατ’ Εξαίρεση Πολιτογραφήσεων Αλλοδαπών Επενδυτών και Επιχειρηματιών σε καμιά περίπτωση δεν αναφέρθηκε στο γαμπρό του Προέδρου της Δημοκρατίας σε σχέση με υποθέσεις έκδοσης κυπριακών διαβατηρίων.

Σε επικοινωνία που είχε με το ΚΥΠΕ ο κ. Χάσικος ανέφερε ότι «ως γνωστό δημοσιεύθηκαν σήμερα τα πρακτικά της κατάθεσής μου στην ερευνητική επιτροπή για τα διαβατήρια».

Η Ερ. Επ. για κατ’ εξαίρεση πολιτογραφήσεις δημοσιοποίησε τα πρακτικά από τις καταθέσεις Χάσικου, Μαύρου και Νουρή

Στην δημοσιότητα έδωσε χθες η Ερευνητική Επιτροπή για τις κατ’ εξαίρεση πολιτογραφήσεις αλλοδαπών επενδυτών και επιχειρηματιών, τα πρακτικά από τις καταθέσεις δύο πρώην Υπουργών Εσωτερικών, του Σωκράτη Χάσικου και της Ελένης Μαύρου, καθώς και του νυν Υπουργού Εσωτερικών, Νίκου Νουρή, οι οποίοι χειρίστηκαν το πρόγραμμα των πολιτογραφήσεων που γίνονταν κατ` εξαίρεση.

Μεταξύ άλλων, στα πρακτικά των καταθέσεων καταγράφονται οι απαντήσεις Σωκράτη Χάσικου, Ελένης Μαύρου και Νίκου Νουρή σε ό,τι αφορά  τη διαδικασία εξέτασης αιτήσεων και έγκρισης πολιτογραφήσεων, καθώς και τα προβλήματα που συνάντησαν  στο Κυπριακό Επενδυτικό Πρόγραμμα.

Η Ερευνητική Επιτροπή, σημειώνει ότι αποφάσισε να αποστείλει τα πρακτικά «για σκοπούς ίσης μεταχείρισης όλων των Μαρτύρων» και για να τύχουν επεξεργασίας για σκοπούς συγγραφής ρεπορτάζ κατά τον τρόπο που γίνεται στις ακροάσεις με την παρουσία των ΜΜΕ. Η Επίτροπη απάλειψε από τα πρακτικά ονόματα για σκοπούς προστασίας των προσωπικών δεδομένων.

Σωκράτης Χάσικος

Στη δική του κατάθεση ο πρώην ΥΠΕΣ αναφέρθηκε στην περιβόητη πολιτογράφηση του Μαλαισιανού επιχειρηματία Τζο Λόου, στην πολιτογράφηση της συζύγου του Βοηθού Αρχηγού Αστυνομίας και αδελφότεχνης του Πρωθυπουργού της Καμποτίας, στις παρεμβάσεις που δέχτηκε από ιδιώτες του εξωτερικού, ενώ ξεκαθάρισε πως ουδέποτε δέχτηκε παρεμβάσεις από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας ή άλλους πολιτικούς.

Για την πολιτογράφηση του Μαλαισιανού Τζο Λόου, ο οποίος καταζητείται από την Interpol, ο κ. Χάσικος είπε ότι στην συγκεκριμένη περίοδο δεν υπήρχε καμία καταγγελία σε βάρος του συγκεκριμένου επενδυτή, σημειώνοντας ότι ενώ η τράπεζα έδωσε το πράσινο φως για την καθαρότητα των χρημάτων, στη συνέχεια και αφού δόθηκε η υπηκοότητα, προχώρησε με καταγγελία στη ΜΟΚΑΣ.

«Δεν γνωρίζαμε, ως επίσης, η τράπεζα η οποία είχε την ευθύνη το να ελέγξει κατά πόσο τα χρήματα ήταν καθαρά ή όχι, τότε κατά τον ουσιώδη χρόνο, μας είχε πει ότι όλα είναι εντάξει, διότι γνωρίζω ότι περνούσε τα χρήματα από τράπεζες, ήταν με βάση εκείνο το σχέδιο νομίζω που ήταν και οι τράπεζες μέσα, με οδηγίες της Κεντρικής Τράπεζας ο έλεγχος τούτος γινόταν από τις εμπορικές τράπεζες, μπορεί 5 εκατομμύρια να έρθουν στην Κύπρο. Πού το ήξερες κύριε; Ποιος είσαι κύριε; Κτλ. Η τράπεζα έδωσε το οκ τότε», αναφέρεται στα πρακτικά.

Συνεχίζοντας ο κ. Χασικος είπε: «Και του είπα ντροπή σας αυτό που κάμετε. Γιατί τι έκαμαν; Φαίνεται ο developer τότε για αυτήν την περιβόητη βίλα των 5 εκατομμυρίων, ενδεχομένως να χρωστούσε στην τράπεζα, άρπαξαν αυτοί τα 5 εκατομμύρια και όταν πήραν τα 5 εκατομμύρια αμέσως μετά πήγαν και κατάγγειλαν τον XXXXXXXXX εις τη ΜΟ.ΚΑ.Σ.».

Σε σχέση με την πολιτογράφηση της συζύγου του Βοηθού Αρχηγού Αστυνομίας και αδελφότεχνης του Πρωθυπουργού της Καμποτίας, ο κ. Χάσικος σημείωσε πως ότι «είχαμε μια αίτηση από μια Καμποτιανή, την οποία το μόνο στοιχείο που είχαμε ήταν ότι ήταν αδελφότεχνη του Πρωθυπουργού και σύζυγος του Βοηθού Αρχηγού της Αστυνομίας. [ΣΣ Αυτά] ήταν τα στοιχεία που είχαμε τότε».

Σε ερώτηση αν αυτά τα στοιχεία, από τη στιγμή που αφορούν τόσα υψηλά ιστάμενα άτομα στην Καμποτία, δεν τους έκαναν να ψάξουν περισσότερο το θέμα, ο κ. Χάσικος απάντησε: «Δεν υπήρχε περίπτωση να μην ψάχναμε. Δηλαδή πάντα πιάναμε στοιχεία από τις υπηρεσίες τούτες. Εν τη σοφία μας κρίναμε ότι δεν είναι λόγος επειδή είναι ανιψιά του Πρωθυπουργού και ο άντρας της είναι Βοηθός Αρχηγός της Αστυνομίας ούτε αυτή δεν μπορεί να γίνει, μετά από 2 χρόνια τότε κρίναμε ότι δεν είναι λόγος το ότι είναι ανιψιά του Πρωθυπουργού και σύζυγος του Βοηθού Αρχηγού Αστυνομίας  ότι αυτοί δεν μπορούν να γίνουν. Έτσι κρίναμε τότε».

«Μετά από δύο χρόνια βγήκε έκθεση, που έλεγε ότι ο Βοηθός Αρχηγός Αστυνομίας ήταν βασανιστής, διότι μετά έγινε Αρχηγός της Αστυνομίας, η κοπέλα τούτη έγινε το 2016 και το 2018 βγήκε στην επιφάνεια, ήρθε έκθεση ότι ο άνδρας της είναι βασανιστής και έτσι και αλλιώς, δεν τα γνωρίζαμε εμείς αυτά. Δύο χρόνια μετά», ανέφερε ο Σωκράτης Χάσικος.

Απαντώντας στο αν ο ίδιος δέχθηκε παρεμβάσεις από οποιονδήποτε ή εάν γνώριζε να έγιναν παρεμβάσεις προς οποιονδήποτε από την προεδρία από Υπουργούς, από διευθυντές, από αξιωματούχους της πολιτείας ή της εκκλησίας, είπε πως ο ίδιος δεν δεχόταν παρεμβάσεις λόγω της φύσης του.

«Δεν είμαι η περίπτωση που εδέχουμουν παρεμβάσεις, τώρα να με πάρει ένας συνάδελφος εκεί ή κάποιος άλλος στα πλαίσια είτε της φιλίας, είτε της γνωριμίας κτλ τζιαί να σου πει, κάτι θα μπορούσε να γίνει, αλλά το θέμα δεν είναι τούτο, δηλαδή να μου κάμουν παρέμβαση με τρόπο, ώστε να ξεφύγω από τους κανονισμούς, από τα κριτήρια από τον νόμο κτλ», είπε.

Επίσης, ξεκαθάρισε πως ουδέποτε δέχτηκε παρεμβάσεις από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας ή άλλους πολιτικούς.

«Ουδείς, και άμα λέω ουδείς, εννοώ και τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Δεν εδέχουμουν να κάνεις έτσι ή για κάνε μου μια χάρη. Δεν τα εδέχουμουν τούτα. Ήμουν πάρα πολύ αυστηρός σε βαθμό που ήμουν ως απλησίαστος άνθρωπος», σημείωσε.

Ελένη Μαύρου

Εξάλλου, στην κατάθεσή της ενώπιον της Ερευνητικής Επιτροπής, η πρώην Υπουργός Εσωτερικών, Ελένη Μαύρου, ανέφερε ότι στη θητεία της δεν είχαν διαφανεί σοβαρά προβλήματα, αλλά και ούτε υπήρχαν παρατηρήσεις από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Σε σχέση με το τι προβλήματα αντιμετώπισε η κυβέρνηση κατά τη λειτουργία του κυπριακού επενδυτικού προγράμματος και πως η ίδια προσπάθησε να τα λύσει, η κ. Μαύρου είπε συγκεκριμένα πως «εκείνη την περίοδο δεν είχαν ακόμα διαφανεί σοβαρά προβλήματα, ούτε από πλευράς Ευρωπαϊκής Ένωσης υπήρξαν παρατηρήσεις, λαμβάνοντας υπόψη ότι και o αριθμός των πολιτογραφήσεων ήταν πολύ χαμηλός συγκριτικά και τα ποσά της επένδυσης κατ` αντιστοιχία των επενδύσεων ήταν πολύ μικρότερα».

«Υπήρχε ανησυχία», πρόσθεσε, «για το γεγονός ότι χρειαζόταν πιο ενδελεχής έρευνα για κάποιες περιπτώσεις, αλλά έχω την εντύπωση ότι δεν αντιμετωπίσαμε κάτι συγκεκριμένα, δεν ετέθηκε κάποια ανάγκη επιτακτικά βελτίωσης αυτού του σχεδίου. Έχω την εντύπωση μάλιστα ότι είχε γίνει αλλαγή των κριτηρίων λίγο πριν αναλάβω το Υπουργείο Εσωτερικών, οπόταν την περίοδο τουλάχιστον που ήμουν εγώ δεν συζητήθηκαν τέτοια θέματα».

Στο ερώτημα γιατί  δεν έγινε αναθεώρηση του προγράμματος ή των κριτηρίων κατά τη θητεία της, αναφέρθηκε στο γεγονός ότι «είχε προηγηθεί σχετικά πρόσφατα αλλαγή των κριτηρίων και λόγω του γεγονότος ότι ήμουν στο Υπουργείο μόνο 11 μήνες, οπόταν δεν έφτασαν ουσιαστικά να λειτουργήσουν οι νέες διαδικασίες, να διαφανούν προβλήματα, ώστε να προκύπτει ενώπιον μου η ανάγκη αλλαγών».

Ερωτηθείσα αν γνωρίζει να υπήρχε οποιουδήποτε είδους εμπλοκή από την προεδρία ή από άλλες πολιτικές δυνάμεις ή από αξιωματούχους σε οποιεσδήποτε αιτήσεις, η κ. Μαύρου είπε πως η ίδια είχε δώσει οδηγίες στους λειτουργούς του Υπουργείου, ότι δεν πρέπει να δέχονται καμιά παρέμβαση.

Σε άλλη ερώτηση αν κατά τη διάρκεια της θητείας της έγιναν λάθη στη λειτουργία του προγράμματος, απάντησε πως «ενόσω ήταν σε εξέλιξη οι διαδικασίες, θα έλεγα ότι δεν έγιναν λάθη με την έννοια ότι ακολουθείτο μια διαδικασία δοκιμασμένη τα προηγούμενα χρόνια χωρίς εξαιρέσεις, εκ των υστέρων είμαι σίγουρη ότι έγιναν αυτά, δεν έχω κάτι συγκεκριμένο υπόψη μου, αλλά με όσα έχουμε μάθει εκ των υστέρων φαντάζομαι ότι σε αρκετές περιπτώσεις έπρεπε να γίνει πιο σε βάθος έλεγχος, έπρεπε να διερωτηθούμε έτσι πιο ενδελεχώς για συγκεκριμένες περιπτώσεις».

Την περίοδο εκείνη, αν με ρωτούσατε, θα έλεγα όχι, γιατί να γίνει λάθος; Αφού οι διαδικασίες που ακολουθούνται είναι για όλους οι ίδιες.

«Ενόσω ήταν σε εξέλιξη οι διαδικασίες, θα έλεγα ότι δεν έγιναν λάθη με την έννοια ότι ακολουθείτο μια διαδικασία δοκιμασμένη τα προηγούμενα χρόνια χωρίς εξαιρέσεις, εκ των υστέρων είμαι σίγουρη ότι έγιναν αυτά, δεν έχω κάτι συγκεκριμένο υπόψη μου».

Σε σχέση με το γεγονός ότι κατά τη διάρκεια της θητείας της πολιτογραφήθηκαν άτομα, τα οποία που είτε θεωρούνταν ως υψηλού κινδύνου, είτε κατηγορήθηκαν, είτε προφυλακίστηκαν, είτε καταδικάστηκαν, με την Επιτροπή να κατονομάζει συγκεκριμένες περιπτώσεις, η κ. Μαύρου είπε πως έχει υπόψη της μόνο έναν κατάλογο που κυκλοφορούσε στα ΜΜΕ.

«Δεν υπήρχε κριτήριο που να αποκλείει πολιτικά εκτεθειμένα πρόσωπα, άρα ένας μεγάλος αριθμός εκείνων των ατόμων ικανοποιούσε τα τότε κριτήρια. Τα θέματα που έχουν να κάμουν με καταδίκες, συλλήψεις, κατηγορίες, δεν τα εξέταζε το Υπουργείο Εσωτερικών, αλλά ερχόταν έκθεση από την Αστυνομία», πρόσθεσε.

Νίκος Νουρής

Σύμφωνα με την κατάθεση του νυν ΥΠΕΣ, Νίκου Νουρή, έχει γίνει από τον ίδιο λεπτομερής περιγραφή της διαδικασίας που ακολουθείται όταν υποβληθεί μια αίτηση πολιτογράφησης μέχρι την έκδοση του σχετικού πιστοποιητικού.

Όπως είπε ο αριθμός των πολιτογραφήσεων κατά την περίοδο 2013 μέχρι τον Αύγουστο του 2020 ανήλθε στις 6.324.
Απαντώντας σε ερώτηση αν έγιναν λάθη στη διαχείριση του κυπριακού επενδυτικού προγράμματος, είπε πως «λάθη έγιναν, γίνονται και θα γίνονται πάντα σε κάθε στιγμή».

«Νομίζω ότι ενδεχόμενα λάθη θα γίνονται για να γινόμαστε και καλύτεροι. Το θέμα είναι τα λάθη αυτά να είναι ανθρώπινα, το θέμα είναι τα λάθη αυτά να διορθώνονται και βεβαίως να μην είναι σκόπιμα», είπε.

Εκείνο, πρόσθεσε, «το οποίο για εμένα έχει εξαιρετική σημασία και είναι εξαιρετικά σημαντικό, είναι στη δική μου παρουσία στο Υπουργείο, στη διαχείριση του συγκεκριμένου προγράμματος, θέλω να ελπίζω ότι η προσπάθεια που έγινε ήταν, από τη δική μου σκοπιά, στο να βελτιώσω το πρόγραμμα και αυτό πιστεύω, ότι καταβλήθηκε προσπάθεια για να μπορέσουμε ακριβώς να έχουμε ένα αξιόπιστο πρόγραμμα, ένα αυστηροποιημένο πρόγραμμα, το οποίο ακριβώς δεν θα μας οδηγούσε σε αυτά τα οποία σήμερα δυστυχώς είδαν το φως της δημοσιότητας».

Κληθείς να απαντήσει κατά πόσον δέχθηκε πιέσεις ή παρεμβάσεις από την Προεδρία της Δημοκρατίας, από άλλους πολιτικούς ή εκκλησιαστικούς παράγοντες ή από αξιωματούχους ή άλλους, για προώθηση κάποιων αιτήσεων πολιτογραφήσεων κατά την μέχρι τώρα παρουσία του στο Υπουργείο Εσωτερικών, ο κ. Νουρής απάντησε «καμία απολύτως».

Ο κ. Νουρής περιέγραψε την διαδικασία που ακολουθείται για την πολιτογράφηση επενδυτών και υπογράμμισε τον αυστηρό έλεγχο που γίνεται, τώρα, και στάθηκε στην επιλογή από το Κράτος τριών διεθνών Οίκων για την πραγματοποίηση του ελέγχου δέουσας επιμέλειας, κάτι που δεν υπήρχε πριν από το 2019.

«Όπως ξέρετε πάρα πολύ καλά, το πρόγραμμα μετεξελίχθηκε διαχρονικά. Προφανώς δεν υπήρχε η σύμβαση με τις τρεις εταιρείες, που κάνουν έλεγχο δέουσας επιμέλειας, ο οποίος ξεκίνησε μόλις το 2019. Επομένως, αυτός ο έλεγχος ναι, τα προηγούμενα χρόνια, εάν θα μιλήσουμε για χρονιές προηγούμενες, ο έλεγχος δέουσας επιμέλειας ξεκίνησε το 2019, επομένως πριν από το 2019 δεν υπήρχε η δυνατότητα του ελέγχου δέουσας επιμέλειας, διότι δεν υπήρχε η σύμβαση με της τρεις εταιρείες», σημείωσε.

Σημειώνεται ότι ο νυν Υπουργός Εσωτερικών κατέθεσε στην Ερευνητική Επιτροπή δύο αρχεία για την περίοδο 2008-2020 με το ένα να περιέχει στοιχεία των οικογενειών ενήλικες και παιδιά που πολιτογραφήθηκαν και το δεύτερο να περιέχει στοιχεία σχετικά με αυτούς που πήραν πολιτογράφηση με απόφαση Υπουργικού Συμβουλίου.

Χάσικε;

Ενδιαφέρον όλα όσα κατέθεσε στην Ερευνητική Επιτροπή ο πρώην ΥΠΕΣ, Σωκράτης Χάσικος.

Αλλά κύριε Χάσικε, τόσο έμπειρος στην πολιτική, (παλιά καραβάνα που λέμε), είναι δυνατόν να έγιναν τέτοια λάθη επί θητείας σου;

Άμεση αποστέρηση κυπριακής υπηκοότητας για 4 περιπτώσεις εισηγείται η Τριμελής Ερευνητική Επιτροπή

Εισηγήσεις για άμεση αποστέρηση της ιδιότητας του Κύπριου πολίτη για τέσσερις περιπτώσεις και για εξέταση του ενδεχομένου αποστέρησης της κυπριακής υπηκοότητας σε 12 πρόσωπα, εισηγείται η Τριμελής Ερευνητική Επιτροπή σε σχέση με τον έλεγχο των προσώπων που πολιτογραφήθηκαν στα πλαίσια του Κυπριακού Επενδυτικού Προγράμματος.

Η υπό την Δήμητρα Καλογήρου Τριμελής Επιτροπή αναφέρει στην έκθεσή της, που δόθηκε σήμερα στη δημοσιότητα από την Προεδρία της Δημοκρατίας, πως από τις 42 πολιτογραφήσεις προσώπων που εξετάστηκαν, όλες πλην δύο περιπτώσεων, που αντιστοιχούν σε επτά πρόσωπα, πληρούσαν τα τυπικά κριτήρια πολιτογράφησης.

Στην έκθεση της Επιτροπής καταγράφονται τέσσερις περιπτώσεις που, όπως αναφέρεται, εξασφάλισαν πολιτογράφηση με ψευδείς παραστάσεις ή/και απόκρυψη ουσιώδους γεγονότος για τις οποίες η εισήγηση της Τριμελούς Επιτροπής είναι η άμεση αποστέρηση της ιδιότητας του Κύπριου πολίτη κατ` εφαρμογή του Άρθρου 113(2) του περί Αρχείου Πληθυσμού Νόμου ή/και παραπομπή στο Γενικό Εισαγγελέα για διερεύνηση τυχόν διάπραξης ποινικών αδικημάτων.

Επίσης η Επιτροπή, της οποίας μέλη είναι επίσης ο τέως Βοηθός Γενικός Λογιστής Αντρέας Ζαχαριάδης και η εκπρόσωπος της Νομικής Υπηρεσίας Έλλη Φλωρέντζου, εκφράζει τη θέση πως σε συγκεκριμένες περιπτώσεις που αντιστοιχούν σε 12 πρόσωπα θα πρέπει να εξεταστεί το ενδεχόμενο αποστέρησης της ιδιότητας του πολίτη κατ` εφαρμογή του Άρθρου 113(3)(ε) του περί Αρχείου Πληθυσμού Νόμου και κάνει ειδική αναφορά σε τρία άτομα που φαίνεται να καταζητούνται για υποθέσεις κλοπής και απάτης.

Ακόμη προτείνεται από την Τριμελή Επιτροπή,για τις υπόλοιπες πέντε περιπτώσεις, αλλά και για οποιαδήποτε άλλη περίπτωση ήθελε φανεί ως περίπτωση υψηλού κινδύνου, το Υπουργείο Εσωτερικών να λάβε κάθε δυνατό μέτρο για εξέταση και συνεχή παρακολούθηση (ongoing monitoring) των επενδυτών αυτών, ούτως ώστε να διασφαλιστεί ότι σε περίπτωση που προκόψουν αρνητικές πληροφορίες στο μέλλον, να εξεταστεί το θέμα από την καθ` ύλη αρμόδια Επιτροπή που θα συσταθεί δυνάμει του νέου νομοθετικού πλαισίου.

Στην έκθεση διαγράφονται με μαύρο χρώμα στοιχεία που αφορούν τις συγκεκριμένες περιπτώσεις στις οποίες αναφέρεται η Επιτροπή. Στην ανακοίνωση της Προεδρίας της Δημοκρατίας για τη δημοσιοποίηση της έκθεσης αναφέρεται πως με βάση τη γραπτή δήλωση του Προέδρου της Δημοκρατίας, Νίκου Αναστασιάδη, στις 23 Δεκεμβρίου 2020, «για τα όσα των γεγονότων διαγράφονται στις εκθέσεις δια μαύρου χρώματος, θα δοθούν, επίσης, στη δημοσιότητα ευθύς μετά το πέρα των ποινικών ερευνών, με μόνη εξαίρεση όσα άπτονται προσωπικών δεδομένων».

Στην 59σέλιδη έκθεση της Τριμελούς Επιτροπής, ημερομηνίας 2 Σεπτεμβρίου 2013, στην οποία επισυνάπτονται 12 παραρτήματα και ένα με τα ευρήματα που θα σταλούν για περαιτέρω διερεύνηση, σημειώνεται περαιτέρω πως η Επιτροπή έχει ολοκληρώσει τον έλεγχο και την εξέταση των 29 περιπτώσεων για τις οποίες έχει ξεκινήσει διαδικασία αποστέρησης υπηκοότητας. Επιπλέον, η Επιτροπή έχει ήδη αξιολογήσει κάποιες επιπρόσθετες περιπτώσεις οι οποίες της αποστάλησαν από το Υπουργείο Εσωτερικών με δική του πρωτοβουλία.

Προστίθεται πως καθότι, κατά τον ουσιώδη χρόνο, το Υπουργείο Εσωτερικών ενημέρωσε την Επιτροπή ότι η διενέργεια των νέων ελέγχων δεν είχε ακόμα ολοκληρωθεί, η Επιτροπή ζήτησε και έλαβε από το Υπουργείο Εσωτερικών τα αποτελέσματα των ελέγχων αναφορικά με τις κατ` εξαίρεση πολιτογραφήσεις που έλαβαν χώρα μεταξύ 2008-2013, τα οποία αξιολογούνται. Επίσης η Επιτροπή έχει ζητήσει από το Υπουργείο Εσωτερικών όπως, για κάθε νέα χρονική περίοδο για την οποία το Υπουργείο Εσωτερικών ολοκληρώνει τους επιπρόσθετους ελέγχους, να αποστέλλεται το ανάλογο πόρισμα του στην Τριμελή Επιτροπή.

Θέση της Τριμελούς Επιτροπής είναι για κάθε έναν από τους promoters/παρόχους υπηρεσιών θα πρέπει να ελεγχθεί από τις αντίστοιχες εποπτικές αρχές τους κατά πόσον άσκησαν δέουσα επιμέλεια κατά τη σύναψη πελατειακών σχέσεων με τους επενδυτές για την παροχή υπηρεσιών και να ελεγχθεί κατά πόσον διενέργησαν επαρκείς ελέγχους για να βεβαιωθούν ότι τα κεφάλαια των επενδυτών-πελατών τους δεν προήλθαν από παράνομες δραστηριότητες.

Η Τριμελής Επιτροπή θεωρεί απαραίτητη την ενημέρωση των αρμόδιων εποπτικών αρχών για τυχόν ενέργειες τους. Επιπλέον, από την εξέταση των φακέλων, προκύπτουν επιπρόσθετα θέματα σε σχέση με promoters ή εταιρείες που παρείχαν διοικητικές υπηρεσίες, τα οποία θα πρέπει να διερευνηθούν περαιτέρω από τις αρμόδιες υπηρεσίες/εποπτικές αρχές. Είναι εισήγηση της Τριμελούς Επιτροπής όπως αποσταλούν για περαιτέρω διερεύνηση στη Νομική Υπηρεσία, είτε στην Αστυνομία, είτε στη Δικαστική Υπηρεσία, είτε στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, είτε και στον Έφορο Φορολογίας, σημειώνεται.

Στην έκθεση αναφέρεται πως το Υπουργείο Εσωτερικών “ουσιαστικά εκτελούσε χρέη διεκπεραιωτή, ήταν κάτι σαν γραφείο αρχειοθέτησης (filing office), χωρίς ουσιαστικές ικανότητες ελέγχου και αξιολόγησης των επενδυτών”.

“Για τους οποιουσδήποτε ελέγχους διενεργούνταν, το Υπουργείο Εσωτερικών φαίνεται να βασιζόταν αποκλειστικά σε τρίτους (τράπεζες, άλλα υπουργεία και υπηρεσίες) και ο ρόλος του περιοριζόταν στη συγκέντρωση των σχετικών εγγράφων (χωρίς να γίνεται ουσιαστικός έλεγχος του περιεχομένου ή της γνησιότητας αυτών) και η σύνταξη του τυποποιημένου σημειώματος προς το Υπουργικό Συμβούλιο”, προστίθεται.

Όπως φάνηκε από τις πληροφορίες που συλλέχθηκαν, δεν υπήρχε εξειδικευμένο τμήμα που να ασχολείται με τον έλεγχο των αιτήσεων ή/και ήταν συνεχώς υποστελεχωμένο, χωρίς την κατάλληλη τεχνογνωσία ή/και εκπαίδευση, αναφέρει η Επιτροπή.

Σημειώνει πως “με δεδομένη τη σημαντικότητα του Κυπριακού Επενδυτικού Προγράμματος, ειδικά κατά τα έτη 2013-2018 που η κυπριακή οικονομία προσπαθούσε να ανακάμψει από την οικονομική κρίση, θα ανέμενε κανείς ότι το καθ` ύλην αρμόδιο υπουργείο θα επένδυε σε ανθρώπινο δυναμικό και συστήματα ούτως ώστε να καταστήσει το επενδυτικό πρόγραμμα πιο αξιόπιστο”.

“Ενδεικτικά σημειώνουμε ότι σε μια συνηθισμένη μέρα υποβάλλονταν περί τις 5-6 αιτήσεις κατ` εξαίρεση πολιτογράφησης, για τις οποίες υπήρχε πίεση να διεκπεραιωθούν εντός σύντομου χρονικού διαστήματος, γεγονός που δεν άφηνε περιθώρια για ενδελεχή έλεγχο των αιτήσεων και κατάλληλη έρευνα για τους επενδυτές (background check). Μετά δε την πολιτογράφηση, δεν φαίνεται να διεκπεραιωνόταν η οποιαδήποτε περαιτέρω ενέργεια συνεχούς ελέγχου (on-going monitoring) από πλευράς του Υπουργείου Εσωτερικών, ούτε καν στις περιπτώσεις όταν εκ των υστέρων λαμβάνονταν αρνητικά δημοσιεύματα ή άλλες αρνητικές πληροφορίες από άλλες υπηρεσίες της Δημοκρατίας”, σημειώνει η Επιτροπή.

Στην έκθεση αναφέρεται πως η Τριμελής Επιτροπή είναι της άποψης ότι το επενδυτικό πρόγραμμα πολιτογράφησης, πρέπει να εφαρμόζει κοινά αποδεκτούς κανόνες δέουσας επιμέλειας, οι οποίοι θα εφαρμόζονται κατά τον ίδιο τρόπο από όλους τους εμπλεκόμενους – τους παρόχους τέτοιων υπηρεσιών, το Υπουργείο Εσωτερικών και το Υπουργικό Συμβούλιο.

Όπως σημειώνεται, “ειδικά σε επενδυτικά προγράμματα όπως αυτό της Κυπριακής Δημοκρατίας, όπου δύναται να επιτευχθεί πολιτογράφηση του επενδυτή, η άσκηση δέουσας επιμέλειας είναι καθοριστικής σημασίας προκειμένου να επαληθεύσει την ταυτότητα του επενδυτή, το υπόβαθρο του, τις σχέσεις του και τη φήμη του, καθώς επίσης να προσδιοριστεί αν τα κεφάλαια/πλούτος του έχουν αποκτηθεί με νόμιμα μέσα και μπορούν να υποστηριχθούν από την πηγή εισοδημάτων του. Κατά συνέπεια, η σωστή άσκηση δέουσας επιμέλειας θα επιτρέψει στο Κυπριακό Επενδυτικό Πρόγραμμα να λάβει ενημερωμένες αποφάσεις με βάση τους κινδύνους που συνδέονται με τους αιτητές του προγράμματος”.

“Ένας επενδυτής μπορεί να μην έχει καταδίκες εναντίον του, αλλά σε κάθε περίπτωση τυχόν αρνητικά δημοσιεύματα ή το γεγονός ότι πρόκειται για Πολιτικά Εκτεθειμένο Πρόσωπο θα πρέπει να προβληματίζει και να οδηγεί σε πιο ενδελεχή έλεγχο της αίτησης του”, προστίθεται.

“Πιστεύουμε ότι με τις εισηγήσεις και τις συστάσεις που έχουμε υποβάλει ως Τριμελής Επιτροπή, οι οποίες έχουν σε μεγάλο βαθμό υλοποιηθεί με την ψήφιση των δύο τροποποιητικών Νόμων και των Κανονισμών, τα κενά που έχουν εντοπιστεί θα εκλείψουν”, αναφέρουν η Πρόεδρος και τα μέλη της Επιτροπής.

Προσθέτουν πως “τουλάχιστον από πλευράς νομοθετικού πλαισίου, το Κυπριακό Επενδυτικό Πρόγραμμα έχει όλα τα εφόδια για να καταστεί ένα αξιόπιστο πρόγραμμα, με σοβαρούς ελέγχους και ασφαλιστικές δικλείδες που να αποτρέπουν αναξιόπιστα άτομα από το να το εκμεταλλεύονται. Η Πολιτεία θα πρέπει να μεριμνήσει ώστε οι πρόνοιες του νομοθετικού πλαισίου να εφαρμόζονται πιστά, για να αποδώσουν το επιθυμητό αποτέλεσμα”.

Η Επιτροπή σημειώνει πως η εκτελεστική εξουσία οφείλει όπως προβεί στην σύσταση της Ανεξάρτητης Επιτροπής Εξέτασης Αποστέρησης Υπηκοότητας ως προνοεί το άρθρο 113(5) περί Αρχείου Πληθυσμού Νόμου, ούτως ώστε να ξεκινήσει η διαδικασία αποστέρησης υπηκοότητας για τους προαναφερόμενους επενδυτές. Επίσης το Υπουργείο Εσωτερικών οφείλει να προβεί στη σύσταση και στελέχωση Μονάδας Ελέγχου Πολιτογραφήσεων ως προνοεί ο Κανονισμός 11 της Κ.Δ.Π. 379/2020 και η Επιτροπή Εποπτείας και Ελέγχου οφείλει να προβεί στις απαραίτητες ενέργειες για την επικαιροποίηση/διόρθωση του Μητρώου Παροχών ως προνοεί ο Κανονισμός 12 της Κ.Δ.Π. 379/2020.

Όπως επισημαίνεται, όταν το Μάρτιο 2020 η Τριμελής Επιτροπή έστειλε τις εισηγήσεις και συστάσεις της για βελτίωση του Κυπριακού Επενδυτικού Προγράμματος, στόχος της ήταν η ισχυροποίηση του εποπτικού ρόλου των εμπλεκόμενων φορέων και η σύνδεση του προγράμματος με τον περί Παρεμπόδισης και Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Παράνομες Δραστηριότητες Νόμο (Ν.188(Ι)/2007).

“Με αυτό τον τρόπο θα διασφαλιστεί ότι οι πάροχοι υπηρεσιών πολιτογράφησης θα ενεργούν ως πρώτη γραμμή άμυνας αξιολογώντας τους αιτητές εφαρμόζοντας του κανόνες δέουσας επιμέλειας, το Υπουργείο Εσωτερικών θα λειτουργεί ως δεύτερη γραμμή άμυνας, αξιολογώντας τις αιτήσεις και εντοπίζοντας περιπτώσεις που δεν έπρεπε ποτέ να φτάσουν κοντά του και τέλος, το Υπουργικό Συμβούλιο θα λειτουργεί ως η τρίτη γραμμή άμυνας διατηρώντας την εξουσία για τελική απόφαση επί του θέματος”, προστίθεται.

Στην έκθεση αναφέρεται πως ενώπιον της Τριμελούς Επιτροπής τέθηκαν 12 συνολικά φάκελοι που αφορούσαν 42 πρόσωπα (οι επενδυτές και οι οικογένειες τους).

Όπως σημειώνεται, η Τριμελής Επιτροπή ξεκίνησε αμέσως την μελέτη των εν λόγω περιπτώσεων και τον Ιούλιο 2020 ολοκλήρωσε τον έλεγχο των προαναφερόμενων περιπτώσεων. Στην έκθεση παρουσιάζονται συνοπτικά τα ευρήματα της Τριμελούς, ενώ ως αναπόσπαστο κομμάτι της έκθεσης, τα παραρτήματα Ι-ΧΙΙ αφορούν τις αυτούσιες εκθέσεις αναφορικά με την μελέτη του κάθε φακέλου ξεχωριστά.

Στις εκθέσεις που επισυνάπτονται στα παραρτήματα Ι-ΧΙΙ, συμπεριλαμβάνεται η γνώμη της Τριμελούς Επιτροπής κατά πόσο τη δεδομένη στιγμή, με την νομοθεσία εν ισχύ κατά τον ουσιώδη χρόνο, δικαιολογείται έναρξη διαδικασίας αποστέρησης υπηκοότητας.

Η Επιτροπή σημειώνει πως η πρόσφατη τροποποίηση του νομοθετικού πλαισίου, ως αναφέρεται πιο πάνω, αλλάζει τα κριτήρια αποστέρησης και ως εκ τούτου ενδεχομένως να οδηγήσει στην αλλαγή των συμπερασμάτων. Η Τριμελής Επιτροπή δεν εκφράζει άποψη κατά πόσο οι τροποποιήσεις που δημοσιεύτηκαν πρόσφατα έχουν αναδρομική ισχύ και κατά πόσον δύνανται να εφαρμοστούν στις περιπτώσεις που εξετάστηκαν.

Cyprus Papers: Πως τρέχει η υπόθεση

Με τη διαρροή του σκανδάλου των «χρυσών διαβατηρίων», ολόκληρη η κυπριακή κοινωνία θορυβήθηκε και άρχισε να απαιτεί αλλαγή και πάταξη της διαφθοράς. Πολίτες συγκεντρώθηκαν έξω από το κτήριο της Βουλής και διαμαρτυρήθηκαν με την ελπίδα ότι έτσι, θα ακουστεί η φωνή τους. Με αφορμή την έναρξη των ακροαματικών διαδικασιών σχετικά με το πιο πάνω θέμα, αυτές είναι κάποιες από τις πρόσφατες εξελίξεις.

Με τις έρευνες επί του ζητήματος να συνεχίζονται, ο Βοηθός Γενικός Εισαγγελέας Σάββας Αγγελίδης, με σκοπό την πάταξη της διαφθοράς, δήλωσε ότι η Νομική Υπηρεσία εξετάζει όλα τα θέματα που έχουν σχέση με τη νομοθεσία, αλλά και με τις διαδικασίες. Ο κ. Αγγελίδης δήλωσε επίσης ότι σημαντικό ρόλο παίζουν και οι μαρτυρίες των δημοσιογράφων, τις οποίες προσπαθεί να εξασφαλίσει η Αστυνομία για περαιτέρω έρευνα.

Όσον αφορά τις καταθέσεις γύρω από το ζήτημα, ο εκπρόσωπος Τύπου της Αστυνομίας, Χρίστος Ανδρέου, δήλωσε ότι καταθέσεις θα ληφθούν από όλα τα άτομα που θα κριθεί αναγκαίο να καταθέσουν. Επιπλέον, ο κ. Ανδρέου ανέφερε ότι μπορεί να καταστεί αναγκαίο να ληφθούν καταθέσεις και εκτός Κυπριακής Δημοκρατίας. Τέλος, επεσήμανε ότι αν προκύψει οποιοδήποτε πρόβλημα με την ασυλία του Δημήτρη Συλλούρη, θα γίνεται συνεννόηση με τη Νομική Υπηρεσία.

Σε εξέλιξη βρίσκεται και η έρευνα που αφορά την έκδοση των 18 διαβατηρίων σε στελέχη του καζίνο στη Λεμεσό, η οποία ενδέχεται να ολοκληρωθεί την επόμενη εβδομάδα. Σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής αποτελέσματα της ελεγκτικής υπηρεσίας, η έκδοση των 18 διαβατηρίων πραγματοποιήθηκε την ίδια μέρα από το υπουργικό συμβούλιο και φαίνεται ότι κανένα από τα 18 πρόσωπα δεν έχει επενδύσει σε οτιδήποτε στην Κύπρο για να δικαιολογηθεί η πολιτογράφησή τους.

Σε γενικότερες γραμμές, το συγκεκριμένο συμβάν δε συγκλόνισε μόνο την κυπριακή κοινωνία, αφού το ρεπορτάζ του δικτύου του Al Jazeera έγινε γνωστό και στο εξωτερικό. Το γεγονός πως οποιοσδήποτε με εγκληματικό μητρώο θα μπορούσε να αποκτήσει κυπριακό διαβατήριο και κυπριακή υπηκοότητα με την καταβολή 2,000,000 ευρώ, σημαίνει αυτόματα ότι μπορεί να διακινείται ελεύθερα στην Ε.Ε. , αλλά και σε όλο τον κόσμο. Επίσης, η απόκτηση «χρυσού διαβατηρίου», είναι το εισιτήριο για «διεφθαρμένους» επιχειρηματίες να επεκταθούν στην Κύπρο και όχι μόνο.

Η διάδοση των πιο πάνω γεγονότων, έχει φέρει ως αποτέλεσμα τον κλονισμό της εικόνας του κυπριακού κράτους προς τα άλλα κράτη της Ε.Ε. και την αντίδραση του κυπριακού λαού, ο οποίος απαιτεί αλλαγή.

Ελένη Νεάρχου

Efimerida-Cy