ΑΡΘΡΟ: Παγκόσμια Ημέρα Νεφρού 2021

***Η Efimerida-Cy φιλοξενεί αρθρογραφία, απόψεις και τοποθετήσεις από όλους τους χώρους και το όλο φάσμα του κοινωνικού γίνεσθαι της Κύπρου***.

Μια καλή ζωή με νεφροπάθεια, μια καλή ζωή για τους νεφροπαθείς!

Ο τίτλος του άρθρου είναι το φετινό σύνθημα για την Παγκόσμια Ημέρα Νεφρού, που εορτάζεται τη δεύτερη Πέμπτη του Μάρτη κάθε χρόνο και που φέτος τιμάται στις 11 Μαρτίου 2021. Δυστυχώς, όπως συμβαίνει με άλλες χρόνιες ασθένειες , η Χρόνια Νεφρική Νόσος μπορεί να εγκατασταθεί σε ένα άτομο και να εξελίσσεται για πολύ καιρό χωρίς να γίνει αντιληπτή. Οι νεφροί μας, που έχουν ως έργο την αποτοξίνωση του οργανισμού μας και τη διατήρηση της ομοιόστασης του νερού, της οξεοβασικής ισορροπίας και πολλών μεταβολιτών του αίματος, είναι σημαντικά όργανα που πρέπει να τα προσέχουμε και να τα παρακολουθούμε.

Η Χρόνια Νεφρική Νόσος που δεν ελέγχεται και δεν αντιμετωπίζεται με την ορθή φαρμακευτική ή άλλη αγωγή έγκαιρα, δυστυχώς μπορεί να οδηγήσει σε τελικό στάδιο νεφροπάθειας και ανάγκη για αιμοκάθαρση με τη βοήθεια εξωσωματικού μηχανισμού ή στην ανάγκη για μεταμόσχευση νεφρού. Είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό το ότι άτομα με Χρόνια Νεφροπάθεια, για την οποία ίσως δεν είναι καν ενήμεροι, διατρέχουν παράλληλα σημαντικό κίνδυνο θανάτου από καρδιαγγειακή νόσο, πριν καν αντιληφθούν ότι πάσχουν με τους νεφρούς τους.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, μέχρι και 10% των ενηλίκων πάσχουν από κάποιου βαθμού Χρόνια Νεφροπάθεια, απαιτώντας μεγάλη συνεισφορά των υπηρεσιών υγείας για την περίθαλψή τους ενώ η ζήτηση νεφρικών μοσχευμάτων είναι δυσανάλογα μεγάλη σε σχέση με την προσφορά τους. Επομένως, γίνεται επιτακτική η αναγκαιότητα έγκαιρης διάγνωσης των ατόμων αυτών σε πρώιμο στάδιο, ώστε με την κατάλληλη θεραπεία ή ρύθμιση του τρόπου ζωής τους να παραταθεί για πολλά χρόνια και μέχρι βαθέος γήρατος η νεφρική λειτουργία. Μια επίσκεψη στο γιατρό και απλές αναλύσεις αίματος και ούρων μπορούν να αναδείξουν αν κάτι ξεφεύγει από το φυσιολογικό και να γίνουν έγκαιρα διορθωτικές κινήσεις. Είναι κρίμα στον 21ο αιώνα συνάνθρωποί μας να χάνουν τους νεφρούς τους, ενώ θα μπορούσαν εύκολα και ανώδυνα να τους διατηρήσουν υγιείς και λειτουργικούς.

Μια μεγάλη κατηγορία νεφροπαθειών είναι κληρονομικές, δηλαδή κληροδοτούνται και επηρεάζουν άτομα από γενιά σε γενιά. Πολλές φορές δεν γίνεται εύκολα αντιληπτό επειδή η νόσος ακολουθεί τον αυτοσωματικό υπολειπόμενο τρόπο κληρονόμησης, δηλαδή οι γονείς είναι απόλυτα υγιείς αλλά το παιδί παίρνει μια δόση του λανθασμένου γονιδίου από κάθε γονέα και εκδηλώνει τη νόσο, συνήθως σε βρεφική ή παιδική ηλικία.

Υπάρχουν αρκετές τέτοιες ασθένειες για πολλές από τις οποίες υπάρχει αποτελεσματική θεραπεία, χωρίς να καταλήξει το παιδί στην αιμοκάθαρση, τουλάχιστον όχι πριν περάσουν πολλά χρόνια. Στην Κύπρο, οι υπηρεσίες νεφρολογίας στο δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, τόσο για ενήλικες όσο και για παιδιά είναι πολύ προηγμένες, ενώ η συνεργασία του ιατρικού κόσμου με ερευνητές στο Πανεπιστήμιο Κύπρου έχει προάγει σε υψηλά επίπεδα τις μελέτες που οδήγησαν στη διάγνωση πολλών νεφροπαθών με σύγχρονες μεθόδους μοριακής γενετικής. Είμαστε περήφανοι επειδή πάρα πολλοί συνάνθρωποί μας διατήρησαν τη νεφρική τους λειτουργία, αφού η μοριακή ιατρική προσέγγιση με τη μελέτη των γονιδίων και του DNA, συνέβαλε τα μέγιστα στη διαλεύκανση του υποκείμενου προβλήματος, επιτρέποντας ορθότερο οικογενειακό προγραμματισμό και έγκαιρη χορήγηση της θεραπείας.

Δυστυχώς, ο Κυπριακός πληθυσμός έχει το μερίδιό του στις σπάνιες νεφρικές ασθένειες, οι οποίες επηρεάζουν εκατοντάδες οικογένειες και χιλιάδες άτομα, πολλές φορές με συγκεκριμένη γεωγραφική προέλευση, σηματοδοτώντας ιστορικά ιδρυτικά φαινόμενα και ίσως επισκέψεις ξένων του μακρινού παρελθόντος. Με βάση μελέτες στο Πανεπιστήμιο Κύπρου, συμπεραίνουμε ότι όσο απομονωμένος και αν ήταν ο Κυπριακός πληθυσμός, εντούτοις έχουμε γενετικά σημάδια που εξηγούν την επισκεψιμότητα από συνανθρώπους μας διαφορετικής πληθυσμιακής προέλευσης, από τη γεωγραφική γειτονιά μας αλλά όχι μόνον.

Κάνουμε ιδιαίτερη μνεία στην οικογενή αιματουρία, πάθηση όπου το άτομο παρουσιάζει απώλεια αίματος στα ούρα, η οποία συχνά περνά απαρατήρητη ή δεν αξιολογείται ορθά. Έρευνες στο Πανεπιστήμιο Κύπρου δείχνουν ότι μολονότι τα περισσότερα άτομα με αιματουρία νεφρικής προέλευσης και γενετικής αιτιολογίας δεν θα έχουν άσχημη εξέλιξη, μια μεγάλη μειοψηφία θα βιώσει εξελικτική απώλεια λευκώματος στα ούρα και προοδευτική επιδείνωση της νεφρικής λειτουργίας με κίνδυνο για πλήρη παύση της λειτουργίας των νεφρών σε προχωρημένη ηλικία. Είναι πράγματι απογοητευτικό το ότι κάτι που ξεκινά ως ανώδυνο σε παιδική ηλικία ενδέχεται σε 30, 40 ή και 50 χρόνια να καταλήξει στην ανάγκη μεταμόσχευσης νεφρού.

Καταληκτικά, η σύγχρονη ιατρική, παρότι δεν μπορεί να γλυτώσει όλους τους νεφρούς που κινδυνεύουν, προσφέρει πολλά εργαλεία για έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία. Στο Κέντρο Αριστείας για τη Βιοτράπεζα και Βιοϊατρική Έρευνα του Πανεπιστημίου Κύπρου, biobank.cy, μια μεγάλη ομάδα ερευνητών εργαζόμαστε για το καλό των νεφροπαθών. Στο πλαίσιο προγράμματος που βρίσκεται σε εξέλιξη, προσκαλούμε κάθε νεφροπαθή να προσέλθει να συμμετάσχει εθελοντικά στις μελέτες μας. Το όφελος ενδέχεται να είναι ατομικό, οικογενειακό και ευρύτερα συλλογικό. Για συμμετοχή επικοινωνήστε στο 22-892815 ή εγγραφείτε στο: https://biobank.cy/el/gine-ethelontis/

Κωνσταντίνος Δέλτας, Καθηγητής

Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Κύπρου

Διευθυντής, Κέντρο Αριστείας – Βιοτράπεζα και Βιοϊατρική Έρευνα

Μνημόνιο Υπ. Παιδείας και Πανεπιστημίου Κύπρου για ανάπτυξη εργαλείων αξιολόγησης

Μνημόνιο Συνεργασίας υπέγραψαν το Υπουργείο Παιδείας, Πολιτισμού, Αθλητισμού και Νεολαίας και το Πανεπιστήμιο Κύπρου, με στόχο τη συνεργασία μεταξύ των δύο πλευρών στον τομέα της έρευνας για την ανάπτυξη εργαλείων αξιολόγησης υποψηφίων για σκοπούς διορισμού ή και προαγωγής στο δημόσιο και στον ευρύτερο δημόσιο τομέα.
 
Η υπογραφή του Μνημονίου ανακοινώθηκε σε σημερινή διάσκεψη Τύπου στο Υπουργείο Παιδείας, το οποίο, σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Κύπρου, υλοποιεί τον στόχο του για εκσυγχρονισμό της Υπηρεσίας Εξετάσεων και την διεξαγωγή εξετάσεων με τη χρήση μεθόδων αξιολόγησης υποψηφίων στη βάση διεθνών προτύπων.
 
Σύμφωνα με ανακοίνωση, συμφωνήθηκε όπως το Πανεπιστήμιο Κύπρου αναπτύξει εργαλεία αξιολόγησης υποψηφίων, στη βάση επιστημονικής ερευνητικής μεθοδολογίας που θα διασφαλίζει την εγκυρότητα και την αξιοπιστία τους.

Τα βραβεία Καινοτομίας, Διακεκριμένου Ερευνητή και Νέου Ερευνητή 2020 σε ακαδημαϊκούς ΠΚ

Τα βραβεία καινοτομίας και έρευνας απένειμαν σήμερα κατά τη διάρκεια ψηφιακής τελετής η Ομοσπονδία Εργοδοτών και Βιομηχάνων (ΟΕΒ) και το Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας (ΙδΕΚ).
 
Όπως αναφέρει ανακοίνωση της ΟΕΒ, η απονομή των βραβείων πραγματοποιήθηκε υβριδικά στο Δημοτικό Θέατρο Λευκωσίας στην παρουσία βραβευθέντων και απονεμητών μόνο, λόγω της πανδημίας του COVID-19. Τα βραβεία απονεμήθηκαν από τον Υφυπουργό Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής Κυριάκο Κόκκινο, τον Αντιπρόεδρο της Ομοσπονδίας Εργοδοτών και Βιομηχάνων (ΟΕΒ) Δημήτρη Βάκη, και τον Πρόεδρο του Ιδρύματος Έρευνας και Καινοτομίας (ΙδΕΚ) και Επικεφαλής Επιστήμονα Δρ. Νικόλα Μαστρογιαννόπουλο.
 
Φέτος, τα Κυπριακά Βραβεία Καινοτομίας ΟΕΒ συμπληρώνουν 14 χρόνια συνεχούς αναγνώρισης και επιβράβευσης των κυπριακών επιχειρήσεων, οργανισμών και υπηρεσιών που καινοτομούν.
 
Οι πέντε νικητές των φετινών Βραβείων Καινοτομίας είναι:
 
Πρωτογενή Τομέας: Mellona για την παραγωγή των φυσικών προϊόντων διατροφής Mellona Honey Spreads με κύριο συστατικό το άθερμο μέλι
 
Τομέας Μεταποίησης: Handy Spa για την πρωτοποριακή μεθοδολογία παραγωγής χειροποίητων βιολογικών σαπουνιών
 
Τομέα Υπηρεσιών: Ελληνικά Πετρέλαια Κύπρου Λτδ για την πρωτοποριακή εφαρμογή για κινητά τηλέφωνα “EKO Smile”
 
Ευρύτερος Δημόσιος Τομέας: Πανεπιστήμιο Κύπρου για την ανάπτυξη συστήματος Τεχνητής Νοημοσύνης για την πρόγνωση της δυναμικής για παραγωγή ηλεκτρισμού για φωτοβολταικά
 
Κοινωνική Καινοτομία: Τράπεζα Κύπρου Δημόσια Εταιρεία Λτδ για τη πρωτοβουλία της στη δημιουργία του Δικτύου Υποστήριξης #SupportCY
 
Όπως αναφέρεται, τα Κυπριακά Βραβεία Έρευνας καθιερώθηκαν το 2007 από το Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας (ΙδΕΚ), με στόχο την ανάδειξη του έργου και της προσωπικότητας ερευνητών που δραστηριοποιούνται στην Κύπρο. Οι φετινοί νικητές των Κυπριακών Βραβείων Έρευνας είναι:
 
Βραβείο Διακεκριμένου Ερευνητή 2020: Δρ. Λεόντιος Γ. Κωστρίκης, Καθηγητής Πανεπιστημίου Κύπρου  και Ιδρυτικό Μέλος της Κυπριακής Ακαδημίας Επιστημών, Γραμμάτων, και Τεχνών
 
Βραβείο Νέου Ερευνητή 2020 Θεματική Ενότητα «Φυσικές Επιστήμες και Μηχανική»: Δρ. Κυριάκος Χατζηγιαννακού, Μεταδιδακτορικός Συνεργάτης στο Τμήμα Φυσικής του Πανεπιστημίου Κύπρου
 
Βραβείο Νέου Ερευνητή 2020 Θεματική Ενότητα «Επιστήμες Ζωής»: Δρ. Αναστασία Κωνσταντινίδου, Ακαδημαϊκός Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Κύπρου και
 
Παθολόγος Ογκολόγος του Ογκολογικού Κέντρου Τράπεζας Κύπρου
 
Βραβείο Νέου Ερευνητή 2020 Θεματική Ενότητα «Κοινωνικές και Ανθρωπιστικές Επιστήμες»: Δρ. Άγγελος Κασσιανός, Ειδικός Επιστήμονας Έρευνας και Marie Skłodowska Curie Fellow, Τμήματα Ψυχολογίας και Πληροφορικής, Πανεπιστήμιο Κύπρου.

Συνεργασία ΣΑΛΑ – Πανεπιστημίου Κύπρου για ανίχνευση κορωνοϊού στα αστικά λύματα

Αύξηση του γενετικού υλικού του κορωνοϊού καταγράφει ανάλυση αστικών λυμάτων του ΣΑΛΑ, στο πλαίσιο συνεργασίας με το Διεθνές Ερευνητικό Κέντρου Νερού «ΝΗΡΕΑΣ» του Πανεπιστημίου Κύπρου, που στοχεύει στην ανάπτυξη  ενός αξιόπιστου συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης αναφορικά με το βαθμό εξάπλωσης της νόσου COVID-19.
 
Ανακοινώνοντας επίσημα τη συνεργασία του με το Πανεπιστήμιο Κύπρου, το Συμβουλίου Αποχετεύσεων Λεμεσού – Αμαθούντας αναφέρει πως η ερευνητική ομάδα του «ΝΗΡΕΑ» υπό την επίβλεψη της καθηγήτριας Δρ. Δέσπως Φάττα – Κάσινου και με κύρια ερευνήτρια την Δρ. Πόπη Καραολιά, ανέπτυξαν τη μεθοδολογία ανίχνευσης και ποσοτικοποίησης θραυσμάτων του γενετικού υλικού του ιού στα αστικά λύματα.
 
Παράλληλα, προστίθεται, έχουν σταλεί από το ΣΑΛΑ δείγματα στο εξωτερικό, από το Εργοστάσιο Επεξεργασίας Λυμάτων στη Μονή, στα πλαίσια έρευνας που διεξάγει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, την οποία για την Κύπρο συντονίζει το Διεθνές Ερευνητικό Κέντρο Νερού ΝΗΡΕΑΣ.
 
Η πρώτη φορά που η ανάλυση του γενετικού υλικού του ιού έδωσε θετική ένδειξη ήταν μέσα στο πρώτο δεκαήμερο του Οκτωβρίου, αναφέρει η ανακοίνωση και σημειώνει πως «τα τελευταία δείγματα που αναλύθηκαν από το Πανεπιστήμιο Κύπρου ήταν στα μέσα Νοεμβρίου, για δέκα συνεχείς ημέρες, και έδειξαν αύξηση σε σχέση με τα δείγματα που λήφθηκαν τον Οκτώβριο».
 
Η συνεργασία μεταξύ ΣΑΛΑ και Πανεπιστημίου Κύπρου προβλέπει τη συστηματική ανάλυση και παρακολούθηση του γενετικού υλικού του ιού μέσα στα λύματα της Λεμεσού, για τους επόμενους τέσσερις μήνες, μέσα από παραχώρηση από το ΣΑΛΑ χρηματοδότησης και άλλων διευκολύνσεων στο Ερευνητικό Κέντρο του Πανεπιστημίου.
 
Απώτερος στόχος, προστίθεται, η ανάπτυξη  ενός αξιόπιστου συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης αναφορικά με το βαθμό εξάπλωσης της νόσου COVID-19, ενός «εργαλείου ανίχνευσης της σιωπηλής εξάπλωσης του ιού, τόσο από συμπτωματικούς όσο και από ασυμπτωματικούς φορείς, αφού έχει ήδη αποδειχθεί ότι θραύσματα του ιού εκκρίνονται από τον ανθρώπινο οργανισμό που έχει μολυνθεί με τον ιό».
 
Συγκεκριμένα, η ανίχνευση του SARS-CoV-2 σε αστικά λύματα πραγματοποιείται μέσω της συγκέντρωσης του δείγματος, της απομόνωσης του γενετικού υλικού RNA  και της μέτρησης των θραυσμάτων του γενετικού υλικού του ιού μέσω της μεθόδου real time RT-PCR.
 
Η συμμετοχή του Συμβουλίου στο ερευνητικό πρόγραμμα εντάσσεται στο πλαίσιο της εταιρικής και κοινωνικής του ευθύνης και της πολιτικής του για στήριξη της έρευνας και καινοτομίας και για προσφορά στην τοπική κοινωνία, αναφέρει ο ΣΑΛΑ και προτρέπει άλλους κρατικούς και ιδιωτικούς φορείς όπως στηρίξουν αυτή τη σημαντική προσπάθεια του Πανεπιστημίου Κύπρου.

ΑΡΘΡΟ: Η ψυχολογική διαχείριση του «αόρατου εχθρού»

***Η Efimerida-Cy φιλοξενεί αρθρογραφία, απόψεις και τοποθετήσεις από όλους τους χώρους και το όλο φάσμα του κοινωνικού γίνεσθαι της Κύπρου***.

Η ψυχολογική διαχείριση του «αόρατου εχθρού»: Η σχέση των δεξιοτήτων ρύθμισης συναισθημάτων με την ποιότητα ζωής κατά την πρώτη φάση της πανδημίας σε Κύπριους φοιτητές

Η πανδημία COVID-19 και τα περιοριστικά μέτρα που επιβλήθηκαν, επέφεραν δραματικές αλλαγές στη ζωή. Λόγω των συναισθημάτων άγχους και θλίψης που αυτή η πρωτοφανής κατάσταση έχει προκαλέσει, είναι σημαντικό να προσδιοριστούν οι ψυχολογικές διεργασίες που προβλέπουν έκπτωση στην ποιότητα ζωής κάποιων ατόμων, προκειμένου να σχεδιαστούν παρεμβάσεις που να αποτρέπουν αρνητικές μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στην ψυχική υγεία.

Μια τέτοια ψυχολογική διεργασία είναι η συνειδητή ή αυτόματη προσπάθεια των ανθρώπων για ρύθμιση των συναισθημάτων τους. Η ενσυνείδητη βίωση των συναισθημάτων, η έκφραση και αποδοχή τους, είναι προσαρμοστικές στρατηγικές που σχετίζονται με την ευημερία. Αντίθετα, μη προσαρμοστικές στρατηγικές περιλαμβάνουν την άκαμπτη αποφυγή και μη αποδοχή των συναισθημάτων

Κάποιες ατομικές διαφορές σχετίζονται με την χρήση δυσπροσαρμοστικών τρόπων διαχείρισης των συναισθημάτων. Η αλεξιθυμία, για παράδειγμα, είναι ένα χαρακτηριστικό που περιλαμβάνει δυσκολία στην αναγνώριση και επικοινωνία των συναισθημάτων, και συνδέεται στενά με ψυχολογικά συμπτώματα και μειωμένη ποιότητα ζωής.

Μια υπόθεση είναι ότι η προσαρμοστικότητα ή όχι της κάθε στρατηγικής ρύθμισης των συναισθημάτων εξαρτάται από την περίπτωση – σημασία έχει η πρόσβαση σε μεγάλο εύρος δεξιοτήτων και η ευέλικτη αξιοποίηση τους. Για παράδειγμα, μετά από μια κρίση ή τραύμα, το να μην βρίσκεται κάποιος σε πλήρη επαφή με τα συναισθήματα του μπορεί να είναι ευεργετικό βραχυπρόθεσμα, επιτρέποντας στον οργανισμό να προσαρμοστεί και να κινητοποιηθεί για διαχείριση της κατάστασης.

Στην παρούσα μελέτη, εξετάσαμε τη σχέση των στρατηγικών ρύθμισης συναισθημάτων με την ποιότητα ζωής των φοιτητριών/φοιτητών κατά τη διάρκεια της πρώτης φάσης των περιοριστικών μέτρων που εφαρμόστηκαν στην Κύπρο μεταξύ 24 Μαρτίου – 4 Μαΐου 2020.

Μέθοδος: Το δείγμα αποτελούσαν 88 φοιτήτριες/ές οι οποίοι είχαν απαντήσει σε ερωτηματολόγια για τις στρατηγικές ρύθμισης των συναισθημάτων που χρησιμοποιούν, συμπεριλαμβανομένης και της αλεξιθυμίας, στο πλαίσιο άλλης έρευνας κατά τους 9 μήνες πριν την κήρυξη της πανδημίας. Συγκεκριμένα, οι φοιτητές συμπλήρωσαν τα ερωτηματολόγια ποιότητας ζωής (WHO Quality of Life Brief – WHOQOL Group, 1996) ρύθμισης συναισθημάτων (Difficulties in Εmotion Ρegulation, Gratz & Roemer, 2004 και Cognitive Emotion Regulation Scale, Garnefski & Kraaij, 2006 και Toronto Alexithymia Scale-20 (Bagby et al., 1994) . Μετά την κήρυξη της πανδημίας, κατά τη διάρκεια των περιορισμών στην μετακίνηση, κλήθηκαν να απαντήσουν ξανά στα ερωτηματολόγια.

Αποτελέσματα: Οι αναλύσεις έδειξαν μείωση στην ποιότητα ζωής των συμμετεχόντων στην έρευνα, κατά την πανδημία σε σύγκριση με πριν, ενώ η μεγαλύτερη έκπτωση επικεντρωνόταν στους τομείς της εκλαμβανόμενης ποιότητας ζωής που αφορά την σωματική και ψυχική υγεία.

Η υποκλίμακα του ερωτηματολογίου DERS «δυσκολία στην πρόσβαση σε στρατηγικές διαχείρισης» προέβλεπε μεγαλύτερο βαθμό έκπτωσης της ποιότητας ζωής. Σημαντικοί προβλεπτικοί παράγοντες ήταν επίσης οι υποκλίμακες της αλεξιθυμίας «δυσκολία στην αναγνώριση των συναισθημάτων» και «δυσκολία στην έκφραση των συναισθημάτων», που όμως είχαν αντίστροφή σχέση με την ποιότητα ζωής. Μεγαλύτερη δυσκολία στην αναγνώριση των συναισθημάτων, δηλαδή στην ικανότητα του ατόμου να ξέρει ότι βιώνει κάποιο συναίσθημα, προέβλεπε μικρότερη έκπτωση ποιότητας ζωής κατά την πανδημία. Αντίθετα, η δυσκολία στην εκδήλωση συναισθημάτων προέβλεπε μεγαλύτερη έκπτωση.

Συζήτηση: Όπως αναμένεται σε τέτοιες κρίσεις, η εκλαμβανόμενη ποιότητα ζωής των φοιτητριών/ών επηρεάστηκε αρνητικά, κυρίως σε σχέση με τις ανησυχίες τους για την σωματική και ψυχική τους υγεία. Τα αποτελέσματα δείχνουν επίσης, ότι ίσως να μην υπάρχουν αμιγώς προσαρμοστικές και μη στρατηγικές διαχείρισης των συναισθημάτων. Αν και η μη ικανότητα έκφρασης των συναισθημάτων ήταν επιβαρυντική, φαίνεται ότι ακόμα και η μη αναγνώριση – πιθανόν απώθηση – των συναισθημάτων στα αρχικά στάδια της πανδημίας συνέτεινε στην ποιότητας ζωής. Παραμένει να δούμε εάν τέτοιες στρατηγικές είναι βοηθητικές μόνο βραχυπρόθεσμα, αλλά μετατρέπονται σε επιβαρυντικές με την πάροδο του χρόνου. Τα ευρήματα παραπέμπουν σε ατομικές και πληθυσμιακές παρεμβάσεις που μπορούν να  υιοθετηθούν για τη διατήρηση της ποιότητας της ζωής σε παρόμοιες κρίσεις. Είναι σημαντικό για τα Ιδρύματα Ανώτερης Εκπαίδευσης να παρέχουν δομές υποστήριξης της ψυχικής υγείας για να παρέχουν ψυχο-εκπαίδευση σε μια  ποικιλία στρατηγικών ρύθμισης των συναισθημάτων, που να μπορούν να χρησιμοποιηθούν ευέλικτα ανάλογα με την περίπτωση. Σε πληθυσμιακό επίπεδο, αυτές οι δεξιότητες ζωής μπορεί να αποτελέσουν μέρος των εκπαιδευτικών προγραμμάτων σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης, ή προγραμμάτων πρόληψης, προσβάσιμων στην κοινότητα, ώστε ο πληθυσμός να μπορεί να διαχειριστεί στρεσογόνα γεγονότα, διατηρώντας τη ψυχική του υγεία.

Διαβάστε αυτούσια την έρευνα εδώ: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2212144720302076

Το άρθρο αποτελεί περίληψη της δημοσίευσης: Panayiotou, G., Panteli, M., & Leonidou, C. (2020). Coping with the invisible enemy: The role of emotion regulation and awareness in quality of life during the COVID-19 pandemic. Journal of Contextual Behavioral Science.

Γεωργία Παναγιώτου,

Καθηγήτρια στο Τμήμα Ψυχολογίας και στο Κέντρο Εφαρμοσμένης Νευροεπιστήμης (ΚΕΝ),

Πανεπιστήμιο Κύπρου

1ο ΒΡΑΒΕΙΟ ΚΑΛΥΤΕΡΗΣ E-POSTER ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΝΤΩΝΙΟ ΝΤΕΒΕΡΟ,ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟΥ

***Η Efimerida-Cy φιλοξενεί αρθρογραφία, απόψεις και τοποθετήσεις από όλους τους χώρους και το όλο φάσμα του κοινωνικού γίνεσθαι της Κύπρου***.

Η κοινωνική σημασία της δημόσιας και ιδιωτικής υγείας, ως ύψιστου αγαθού για τους αρχαίους Έλληνες, φανερώνεται από την ιδιαίτερη θρησκευτική ευλάβεια και πρακτική λατρεία, που απέδιδαν κατόπιν της μεταθανάτιας «αποθέωσης», στο πρόσωπο του Ασκληπιού, του θεού της ιατρικής τέχνης.

Ηθική στάση που επαληθεύεται από τον γνωστό «Όρκο του Ιπποκράτη», τον οποίο μέχρι σήμερα οι απόφοιτοι επαγγελματίες υγείας οφείλουν να τηρούν, όπου μεταξύ άλλων, όντας λειτουργοί της θεραπευτικής μεθόδου, υπόσχονται και τα εξής: «Διαιτήμασί τε χρήσομαι ἐπ᾿ ὠφελείῃ καμνόντων κατά δύναμιν καί κρίσιν ἐμήν, ἐπί δηλήσει δέ καί ἀδικίῃ εἴρξειν». Ότι δηλαδή σε μεταφορά στα νέα ελληνικά αποδίδεται με τα ακόλουθα: «Θα χρησιμοποιώ τη θεραπεία για να βοηθήσω τους ασθενείς κατά τη δύναμη και την κρίση μου, αλλά ποτέ για να βλάψω ή να αδικήσω».

Κατόπιν εξασφάλισης του πρώτου βραβείου καλύτερης η-ανακοίνωσης (e-poster) από τον εκτοετή φοιτητή, Αντώνιο Ντεβέρο, στο πλαίσιο της εργασίας «Φοίτηση Ιατρικής κατά την πανδημία CoVid-19: Εξ’ αποστάσεως μάθηση, σύνδρομο burnout και ψυχική υγεία», είχαμε μια σχετική συζήτηση μαζί του, γενικά και ειδικά.

Αρχικά σημειώνει ότι «Ως φοιτητές Ιατρικής, ερχόμαστε συχνά αντιμέτωποι με ένα αίσθημα άγχους που σχετίζεται με τις σπουδές μας. Το σύνδρομο burnout (σύνδρομο εξάντλησης) νοείται σαν πιθανή συνέπεια του χρόνιου, ανεπαρκώς διαχειριζόμενου άγχους, για το επάγγελμα ή τις σπουδές ενός ατόμου. Μετά από περιήγηση στη βιβλιογραφία, βρήκαμε σημαντικό αριθμό ερευνών που πραγματεύονται τον επιπολασμό του burnout σε ειδικούς ή/και ειδικευόμενους ιατρούς και λιγότερες που να αφορούν φοιτητές Ιατρικής. Η μελέτη έγινε με πρωτοβουλία του Επικ. Καθ. Νευρολογίας, κ. Παναγιώτη Ζη, ως βασικού ερευνητή και συντονιστή της Νευρολογικής Ομάδας (Επ. Καθηγητής Π. Μπαργιώτας, Επ. Καθηγητής Α. Αρτεμιάδης, Καθηγητής Γ. Χατζηγεωργίου) της Ιατρικής Σχολής. Οι έξι φοιτητές που συμμετείχαμε (Αντώνιος Ντεβέρος, Μάριος Κυπριανού, Αντριάνθη Χαραλάμπου, Ορέστης Γερμανός, Καλλισθένη Χριστοφοράκη και Στέφανος Χειλίδης), συλλέξαμε μέσω ενός ανώνυμου ερωτηματολογίου, δεδομένα για το φαινόμενο burnout στους φοιτητές της Ιατρικής του Πανεπιστημίου Κύπρου, για την επίδραση που έχει στην ψυχική υγεία και τον ύπνο τους. Όταν ξέσπασε η πανδημία και εδραιώθηκε η διαδικτυακή διδασκαλία, συλλέξαμε πάλι δεδομένα, τα οποία συγκρίναμε με τα προηγούμενα, ώστε να εξάγουμε κάποια συμπεράσματα αναφορικά με την εξ’ αποστάσεως διδασκαλία, η οποία αποτελεί -σε τόσο εκτενές επίπεδο τουλάχιστον- πρωτόγνωρη μέθοδο, για τις ιατρικές σπουδές».

Αναφορικά με όσα πραγματεύεται η θεματική της μελέτης, όπως και τους άμεσους ή έμμεσους διδακτικούς ή επιμορφωτικούς σκοπούς που διαχέονται στο κοινό, σημειώνει ότι «πραγματεύεται το πώς επηρεάζεται η φοίτηση Ιατρικής από την υφιστάμενη κρίση στον τομέα της υγείας, την πανδημία της νόσου COVID-19.

Συγκεκριμένα, σκοπός της μελέτης είναι η διερεύνηση επιπτώσεων της εξ’ αποστάσεως μάθησης, στην επαγγελματική εξουθένωση (σύνδρομο burnout) και την ψυχική υγεία των φοιτητών Ιατρικής του Πανεπιστημίου Κύπρου, όπου φάνηκε ότι η εξ’ αποστάσεως μάθηση κατά τις σπουδές Ιατρικής, ενέχει σημαντικούς κινδύνους. Αυτοί είναι, η επιδείνωση της ψυχικής υγείας των φοιτητών, η αύξηση των επιπέδων κυνισμού τους και η αύξηση της συναισθηματικής κόπωσης, ειδικά στους τελειόφοιτους φοιτητές, οι οποίοι έρχονται αντιμέτωποι με την έλλειψη κλινικής εμπειρίας, ακριβώς προτού αρχίσουν να εργάζονται ως πτυχιούχοι νέοι Ιατροί».

Παρά τη συχνότητα χρήσης των τεχνολογιών πληροφοριών και επικοινωνίας τοπικά και διεθνώς, κρατώντας ως δεδομένη την αναντικατάστατη φυσική επαφή των ανθρώπων και προαπαιτούμενο των κοινωνικών σχέσεων, ο εκτοετής φοιτητής της Ιατρικής, καταλήγοντας υπογραμμίζει πως «η εξ΄ αποστάσεως διδασκαλία, αποτελεί απαραίτητο μέτρο φυσικής αποστασιοποίησης προκειμένου να διαφυλαχθεί η δημόσια υγεία.

Ωστόσο, καταδεικνύεται πως η έλλειψη άμεσης αλληλεπίδρασης με τους διδάσκοντες, μπορεί επίσης να συνεπάγεται σοβαρούς κινδύνους για τη ψυχοκοινωνική υγεία των φοιτητών. Γι’ αυτό κρίνεται απαραίτητο οι Ιατρικές Σχολές να εφαρμόσουν στρατηγικές πρόληψης του φαινομένου αυτού, βοηθώντας τους φοιτητές να μειώσουν το άγχος που σχετίζεται με τις σπουδές τους».

Εμείς να ευχηθούμε στον Αντώνιο Ντεβέρο και άλλες επιτυχίες, πάντοτε με πίστη στις δεοντολογικές αρχές της Ιατρικής που τάχθηκε να υπηρετεί, για το γενικό καλό που πλέον κοινωνικά είναι τόσο αναγκαίο.

*Νεκτάριος Παρτασίδης,

Ειδικός Επιστήμονας Υποστήριξης Έργου,

Γραφείο Τύπου και Δημοσίων Σχέσεων, Πανεπιστήμιο Κύπρου

Παν. Κύπρου: Ερευνητική Μελέτη της πανδημίας COVID-19 στην Κύπρο

Πραγματοποιήθηκε με επιτυχία την Τρίτη, 17 Νοεμβρίου, η εκδήλωση με θέμα «Μελέτη της πανδημίας covid-19 στην Κύπρο» στο χώρο του Πανεπιστημίου Κύπρου. Η εκδήλωση απευθυνόταν σε εθελοντές για να λάβουν μέρος στην έρευνα του Κέντρου Αριστείας για Βιοτράπεζα και Βιοιατρική Έρευνα του Πανεπιστημίου Κύπρου.

Οι στόχοι του κέντρου είναι η βιοκατάθεση υλικού και δεδομένων στη Βιοτράπεζα , ο έλεγχος για αντισώματα κατά του ιού , οι γενικές μελέτες , ο συσχετισμός κλινικών , βιομηχανικών και γενικών παραμέτρων. Οι συνεργάτες αυτής της έρευνας είναι το κέντρο Αριστείας , οι Ιατρικές σχολές του Πανεπιστημίου Κύπρου και του Πανεπιστημίου Λευκωσίας και το Τμήμα Επιστημών Υγείας στη Σχολή Θετικών Επιστημών Ευρωπαικού Πανεπιστημίου .

Στη διεξαγωγή του έργου συμμετέχουν γενετιστές , μοριακοί βιολόγοι , βιοπληροφορικάριοι , λοιμωξιολόγοι γιατροί και επιδημιολόγοι . Στην εκδήλωση ανέλαβαν την ενημέρωση για τους παρευρισκόμενους ο καθηγητής γενετικής Κωνσταντίνος Δέλτας , ο αναπληρωτής κοσμήτορας του Π.Κ. Γεώργιος Χατζηγεωργίου και ο καθηγητής μικροβιολογίας και μοριακής βιολογίας Πέτρος Καραγιάννης του Πανεπιστημίου Λευκωσίας.

Η έρευνα αφορά τρείς πληθυσμιακές ομάδες : τους ασθενείς που νόσησαν προηγουμένως με covid , τους επαγγελματίες υγείας των νοσοκομίων και τα άτομα από τον γενικό πληθυσμό. Οι δειγματοληψίες θα γίνονται τυχαία μέσω τηλεφωνικών κλήσεων και θα είναι δωρεάν. Η έρευνα στοχεύει στην αρχαιοθέτηση δεδομένων γενετικού υλικού DNA που θα χρησιμοποιηθούν για γενετικές μελέτες από το κέντρο και τους άλλους ερευνητές.

Αυτές θα γίνουν με  σκοπό να εντοπίσουν παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο με σοβαρά συμπτώματα ή προστατεύουν το άτομο από την εκδήλωση σοβαρής κλινικής εικόνας ή για την απάντηση κάποιας άλλης χρήσιμης ερώτησης . Τα αποτελέσματα της έρευνας θα είναι διαθέσιμα στον κάθε ειδικό και στο Υπουργείο Υγείας για αξιοποίηση και αξιολόγηση . Η διαδικασία έχει εγκριθεί από την Εθνική Επιτροπή Βιοηθικής Κύπρου. Οι εθελοντές μπορούν να δηλώσουν συμμετοχή στο κέντρο καλώντας το 22892815 ή μέσω της ιστοσελίδας του. Ο Κ. Δέλτας τόνισε ότι γίνεται έκκληση για δωρητές και για χορηγούς οι οποίοι θα ενδιαφερόντουσαν να υποστηρίξουν έρευνες που αφορούν τον covid.

Οι παρευρισκόμενοι ομιλητές ανάφεραν κάποια βασικά σημεία για την έρευνα. Ο καθηγητής Π. Καραγιάννης πραγματεύτηκε πως γνωρίζουμε λίγα για την ποιότητα και την διάρκεια αντισωμάτων , ενώ οι ασυμπτωματικοί μπορεί να μην έχουν αναπτύξει τόσα αντισώματα όσο αυτοί που ανέπτυξαν σοβαρά συμπτώματα και ότι οι πληροφορίες από την έρευνα θα δώσουν θάρρος για ανάπτυξη εμβολίων και τη γνώση της αποτελεσματικότητας τους.

Επιπρόσθετα , διευκρίνισε ότι η διάρκεια της ανοσίας είναι αυτό που προέχει  και οι γενετικοί παράγοντες και τα υποκείμενα νοσήματα παίζουν ρόλο στο πόσο βαριά θα νοσήσει κάποιος. Στην συνέχεια παίρνει τον λόγο ο Γεώργιος Νικολόπουλος καθηγητής της Ιατρικής σχολής πανεπιστημίου Κύπρου. Ο καθηγητής συμπλήρωσε ότι θα γίνει ερευνητική επιστημονική προσπάθεια για την απάντηση κρίσιμων ερωτημάτων για τον Κορωνοϊό. Δηλαδή την αποτύπωση πόσων νόσησαν στον κυπριακό πληθυσμό , γνώση για όποιους νόσησαν  ασυμπωματικά και δεν το γνώριζαν και τι είδους αντισώματα έχουν αναπτύξει. Εκλεισε αναφέροντας ότι το γενετικό υλικό μπορεί να  προδιαθέσει στην όξυνση της λοίμωξης στην πιθανή θεραπεία.

Στη συνέχεια τέθηκαν κάποιες ερωτήσεις από τους ακροατές που απαντήθηκαν από τους καθηγητές. Αρχικά ,η  πρώτη ερώτηση αφορούσε το κόστος της μελέτης και η απάντηση ήταν πως αν και μεγάλο θα καλυφθεί σε στάδια-φάσεις από κονδύλια του Π.Κ. Στη συνέχεια , ρωτήθηκαν  κατά πόσο είναι απλή η διαδικασία για τους εθελοντές και τονίστηκε ότι η διαδικασία δειγματοληψίας είναι πολύ απλή και καθόλου επώδυνη ή χρονοβόρα. Χρειάζεται ένα δείγμα αίματος και ούρων και η λεπτομερής καταγραφή του ιατρικού ιστορικού των εθελοντών.

Ακολούθως τέθηκαν οι ερωτήσεις για το αν θα είναι κυλιόμενη  η ερεύνα , πόσα άτομα πρέπει να συμμετέχουν για την ύπαρξη σοβαρών αποτελεσμάτων και πόσος χρόνος θα χρειαστεί για να εμφανιστούν αποτελέσματα. Η δειγματοληψία μπορεί να χρειαστεί να λάβει μέρος τρείς φορές λόγω πιθανότητας αλλαγής των αποτελεσμάτων και μπορεί να χρειαστεί επανάληψη της μέσα στο χρονικό περιθώριο οκτώ μηνών μέχρι δύο χρόνων για την απόδειξη της μακροβιότητας των αντισωμάτων.

Η συμμετοχή της έρευνας πρέπει να είναι μεγάλη για την διεξαγωγή συμπερασμάτων αν και περιορίζεται από το οικονομικό κόστος. Πρέπει να ληφθούν δείγματα από εκατοντάδες ανθρώπους κάθε πληθυσμιακής ομάδας και αν υπάρξει επαρκής ανταπόκριση μπορεί να υπάρχουν αποτελέσματα μέσα στους επόμενους έξι μήνες. Τέλος ζητήθηκε από τους καθηγητές να ενημερώσουν για τα εμβόλια. Αυτοί αναφέρθηκαν στην ανακοίνωση για την ύπαρξη εμβολίων από εταιρίες που συνεργάζονται. H μια συνεργασία είναι η Pfizer και η BioNTech και η άλλη είναι η Moderna με το  National Institute of Allergies and Infectious Diseases .

Γίνεται χρήση εξελιγμένης τεχνολογίας με τη μέθοδο MRNA η οποία δημιουργεί κομμάτι του γονιδίου του ιού που εισβάλλει σε ένα λιπόσωμα , ενσωματώνεται στο κύτταρο φτιάχνοντας την πρωτείνη του ιού που εκπαιδεύει το ανοσοποιητικό σύστημα και φτιάχνει αντισώματα. Αναμένονται ανακοινώσεις για τα δεδομένα ασφάλειας και υπάρχει δύο μήνες παρακολούθηση στο 50% των συμμετεχόντων για ανεπιθύμητες ενέργειες από το εμβόλιο.

Η αποτελεσματικότητα του εμβολίου είναι εκπληκτική αφού εκτιμάται γύρω στο 90% σε αντίθεση με το 60% που υπολογιζόταν και αν αυτή η εκτίμηση είναι σωστή τότε μπορεί να μην χρειαστεί εμβολιασμός όλου του πληθυσμού με σκοπό την ανοσία. Αξίζει να σημειωθεί ότι στην Ευρωπαική Ένωση όπως και στη Κύπρο έχουν ήδη γίνει προσπάθειες για προαγορά των εμβολίων.

Επιμέλεια:

Λεώνη Ψυχογιού – Βασιλική Χατζηγαβριήλ

Efimerida-Cy

Πρόεδρος Τμ. Νομικής Παν. Κύπρου: Νομικά θωρακισμένη η ΚΔ αν αναγνωριστεί το ψευδοκράτος από δορυφόρους της Τουρκίας

Δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο, στενοί σύμμαχοι και κράτη-δορυφόροι της Τουρκίας να προχωρήσουν σε αναγνώριση του ψευδοκράτους μετά από παρότρυνση της Άγκυρας, μια τέτοια κίνηση, ωστόσο, θα αποτελεί παραβίαση των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας και του κανόνα του γενικού διεθνούς δικαίου, λέει ο Αναπληρωτής Καθηγητής Διεθνούς Δικαίου και Πρόεδρος του Τμήματος Νομικής του Πανεπιστημίου Κύπρου, Αριστοτέλης Κωνσταντινίδης. Σε μια τέτοια περίπτωση, η Κυπριακή Δημοκρατία μπορεί να προχωρήσει με αντίμετρα, καθώς και να αξιοποιήσει την ιδιότητα του κράτους μέλους και την άσκηση επιρροής εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αναφέρει.

Μιλώντας στο ΚΥΠΕ σε σχέση με το ενδεχόμενο αναγνώρισης του ψευδοκράτους από χώρες που διάκεινται φιλικά στην Τουρκία, ο κ. Κωνσταντινίδης είπε ότι «η Κυπριακή Δημοκρατία νομικά είναι επαρκώς θωρακισμένη και σε διάφορα επίπεδα». Όπως εξήγησε, υπάρχουν τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας, όπως το 541 του 1983, αλλά και οι κανόνες του γενικού διεθνούς δικαίου που παρέχουν ισχυρή νομική θωράκιση. «Υπάρχει η υποχρέωση για όλα τα κράτη να μην αναγνωρίζουν οντότητες, οι οποίες έχουν δημιουργηθεί ως αποτέλεσμα σοβαρής παραβίασης κανόνων του αναγκαστικού διεθνούς δικαίου» όπως είναι η απαγόρευση χρήσης βίας, κανόνας που παραβιάστηκε στην περίπτωση της τουρκικής εισβολής του 1974, σημείωσε.

«Το ψευδοκράτος ανακηρύχθηκε επί τους εδάφους που κατεχόταν παράνομα από την Τουρκία, ως αποτέλεσμα της τουρκικής εισβολής» είπε, σημειώνοντας ότι η υποχρέωση όλων των κρατών της διεθνούς κοινότητας είναι να μην αναγνωρίζουν τέτοιες καταστάσεις. Αυτή η υποχρέωση, συνέχισε, απορρέει από το γενικό διεθνές δίκαιο, «έρχονται όμως και τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας πολύ πιο εύγλωττα, πανηγυρικά και ξεκάθαρα να επιβάλλουν αντίστοιχη υποχρέωση».

Όπως παρατηρεί ο Αναπληρωτής Καθηγητής Διεθνούς Δικαίου, ο κανόνας αυτός γενικά τηρείται από τα κράτη της διεθνούς κοινότητας, όχι μόνο στην περίπτωση της Κύπρου, αλλά και σε άλλες αντίστοιχες περιπτώσεις, όπως την Αμπχαζία, τη Νότια Οσετία και το Ναγκόρνο Καραμπάχ. «Την Αμπχαζία την έχουν αναγνωρίσει πέντε κράτη», μεταξύ αυτών η Νικαράγουα, το Ναουρού και η Συρία, ωστόσο πρόκειται για περιπτώσεις αποσχισθεισών περιοχών που «μετράνε αναγνωρίσεις» συμπλήρωσε.

Τα κράτη που αναγνωρίζουν τέτοιες καταστάσεις ή οντότητες παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο και η Κυπριακή Δημοκρατία θα μπορούσε να αντιδράσει με διάφορους τρόπους έναντι αυτών των χωρών, ανέφερε ο κ. Κωνσταντινίδης. Πέρα από το διμερές επίπεδο ή τον συντονισμό που θα μπορούσε να γίνει με την Ελλάδα, υπέδειξε και την αντίδραση στο πλαίσιο της ΕΕ, λέγοντας ότι η άσκηση πίεσης σε αυτό το επίπεδο θα μπορούσε να λάβει πολλές μορφές, οικονομικής ή διπλωματικής φύσεως.

Ο κ. Κωνσταντινίδης δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο «κράτη που είναι δορυφόροι τη Τουρκίας, πιθανόν να διαβούν τον Ρουβίκωνα και να κάνουν αυτή την κίνηση» αναγνωρίζοντας το ψευδοκράτος. Υπέδειξε, ωστόσο, πως τυχόν αναγνώριση του ψευδοκράτους από το Αζερμπαϊτζάν θα αποδυνάμωνε τη νομική του θέση για το Ναγκόρνο Καραμπάχ, αν και όπως είπε, το Μπακού έχει ισχυροποιηθεί στρατιωτικά μετά τις πρόσφατες εξελίξεις στο Νότιο Καύκασο, με τη συμβολή και της Τουρκίας. Για την περίπτωση της Λιβύης είπε ότι υπάρχει μια διεθνώς αναγνωρισμένη Κυβέρνηση από τον ΟΗΕ, ωστόσο «υπάρχει έντονο το στοιχείο της προσωρινότητας» λόγω των εξελίξεων στη χώρα.

Η Λευκωσία έχει περιθώρια για κινητοποίηση και σε διεθνείς οργανισμούς, όπως είναι η Κοινοπολιτεία, στην οποία μετέχει το Πακιστάν, αλλά και ο Οργανισμός Ισλαμικής Διάσκεψης (ΟΙΔ). Στην τελευταία περίπτωση, ο κ. Κωνσταντινίδης υπενθύμισε την ηγετική θέση που έχει η Αίγυπτος, αλλά και την πρόσφατη βελτίωση των σχέσεων της Κύπρου με σημαντικές χώρες του ΟΙΔ, όπως η Σαουδική Αραβία.

Ο Αναπληρωτής Καθηγητής Διεθνούς Δικαίου αναφέρθηκε τέλος και στη δυνατότητα της Λευκωσίας να προσφύγει στο Διεθνές Δικαστήριο, εφόσον χώρες που προβαίνουν στην αναγνώριση έχουν αποδεχτεί τη δικαιοδοσία του, ενώ όσον αφορά την αντίδραση του Συμβουλίου Ασφαλείας είπε ότι θα μπορούσε να υπάρξει μια δήλωση ή αναφορά για επιβεβαίωση των ψηφισμάτων, όπως έγινε πρόσφατα και με την περίπτωση της Αμμοχώστου.

Πανεπιστήμιο Κύπρου: Οι ακαδημαϊκοί-ερευνητές συζήτησαν για την ασθένεια COVID-19

Στις 9 Νοεμβρίου πραγματοποιήθηκε στο Πανεπιστήμιο Κύπρου συζήτηση μεταξύ ακαδημαϊκών ερευνητών του Πανεπιστημίου, για την ασθένεια COVID- 19. 

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, ακαδημαϊκοί ερευνητές από διάφορους κλάδους του Πανεπιστημίου, ανακοίνωσαν τα είδη έρευνας που διεξήγαγαν ή διεξάγουν γύρω από την ασθένεια COVID-19 και τη σημασία που θα έχουν τα ευρήματά τους. Στο τέλος της συζήτησης, απαντήθηκαν διάφορα ερωτήματα που προέκυψαν από αυτή, τα οποία επέβαλαν οι ακροατές που παρακολουθούσαν τη συζήτηση διαδικτυακά.

Αρχικά, ο πρύτανης του Πανεπιστημίου Κύπρου, Τάσος Χριστοφίδης, δήλωσε ότι το Πανεπιστήμιο επενδύει στις έρευνες, τα αποτελέσματα των οποίων θα φανούν στο μέλλον, αναφέροντας επιπρόσθετα ότι ο τίτλος του συνεδρίου δεν είναι τυχαίος, αφού «Η έρευνα σώζει ζωές». Η συζήτηση ξεκίνησε με τον κ. Μάριο Πολυκάρπου, ο οποίος είναι καθηγητής του τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών και παράλληλα είναι και διευθυντής του ερευνητικού προγράμματος «Κοίος». Ο κ. Πολυκάρπου ανέφερε ότι το πρόγραμμα που διευθύνει, ανέλαβε τη δημιουργία μίας πλατφόρμας η οποία θα συμβάλει στη διευκόλυνση της ιχνηλάτησης.

Η συγκεκριμένη πλατφόρμα, σύμφωνα με τον κ. Πολυκάρπου, εξακολουθεί να χρησιμοποιείται από το Υπουργείο Υγείας και συνεχώς αναβαθμίζεται, ανάλογα με τις ανάγκες που προκύπτουν. Τα δεδομένα που βρίσκονται στην πλατφόρμα τα βλέπει μόνο το Υπουργείο Υγείας, καθώς τα αποτελέσματα που προκύπτουν από τις ιχνηλατήσεις είναι καταχωρημένα και μπορούν να χρησιμοποιηθούν από τους ειδικούς. Ο κ. Πολυκάρπου εξέφρασε τις δυσκολίες που αντιμετώπισε αρχικά η ομάδα για το στήσιμο της πλατφόρμας, αφού έπρεπε να γίνει πολύ γρήγορα λόγω των συνθηκών που επικρατούσαν με το ξέσπασμα της πανδημίας στην Κύπρο.

Η ακαδημαϊκή έρευνα

Στη συνέχεια, ο κ. Νικόλας Διέτης, επίκουρος καθηγητής Φαρμακολογίας του Πανεπιστημίου Κύπρου, ανακοίνωσε τα ευρήματα της έρευνας που πραγματοποίησε η ομάδα του κλάδου του. Ο κ. Διέτης μίλησε για τη δημιουργία μίας λίστας φαρμάκων, τα οποία είναι δυνατόν να θεραπεύσουν την ασθένεια COVID-19. Ωστόσο πρόσθεσε ότι η ασθένεια πρόκειται για μικροοργανισμούς που αλλάζουν συνεχώς, γι’ αυτό μπορεί στην τελική τα συγκεκριμένα φάρμακα να καταστούν μη αποτελεσματικά. Η ομάδα του κ. Διέτη-όπως ανέφερε- συνεργάζεται με το ίδρυμα Αλέξανδρος Φλέμινγκ στην Αθήνα και το τμήμα Χημείας του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης. Τέλος, η ομάδα του κ. Διέτη δημιούργησε ενημερωτικό υλικό για την πιο πάνω έρευνα.

Περνώντας στο τμήμα Μαθηματικών και Στατιστικής με την καθηγήτρια του τμήματος, κα Αναστασία Μπαξεβάνη, η ίδια ανακοίνωσε ότι το τμήμα Μαθηματικών και Στατιστικής ανέλαβε τη μοντελοποίηση και ανάλυση του COVID-19. Πιο απλά, το τμήμα δημιούργησε συγκεκριμένα μοντέλα με σκοπό να κατανοηθεί ο τρόπος μετάδοσης του ιού, με την ανάλυση να επικεντρώνεται στον αριθμό των κρουσμάτων.

Ο κ. Σταύρος Κάσινος, καθηγητής της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κύπρου και υπεύθυνος του ερευνητικού κέντρου «Res- Lab»,δήλωσε ότι η ερευνητική του ομάδα ασχολήθηκε με τη δημιουργία φαρμάκων που χορηγούνται μέσω της εισπνοής τους. Η πιο διαδικασία συνοδεύεται με τη μοντελοποίηση του αναπνευστικού συστήματος.

Η συζήτηση συνεχίστηκε με τον κ. Κωνσταντίνο Δέρπα. Ο κ. Δέρπας ανέφερε ότι για την έρευνα στην οποία συμμετείχε, ετοιμάστηκε από πολύ νωρίς μία μεγάλη ομάδα ατόμων, από τις τρεις ιατρικές σχολές της Κύπρου (Πανεπιστημίου Κύπρου, Πανεπιστημίου Λευκωσίας και Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Κύπρου). Αυτή η ομάδα, σύμφωνα με τον κ. Δέρπα, αποτελείται από λοιμοξιολόγους, επιδημιολόγους, βιοπληροφορικούς  και πολλούς άλλους επιστήμονες.

Η ομάδα ανέλαβε τη δημιουργία αρχείου από τρεις διαφορετικές ομάδες ατόμων: άτομα θετικά στον κορωνοϊό,450 επαγγελματίες υγείας που ήρθαν σε επαφή με ασθενείς οι οποίοι μπορεί να ασθένησαν χωρίς να το γνωρίζουν ή να το γνωρίζουν και εξετάζεται κατά πόσο αυτά τα άτομα απέκτησαν αντισώματα. Τέλος, την τρίτη ομάδα αποτελεί ο γενικός πληθυσμός, που και σε αυτή την περίπτωση εξετάζεται κατά πόσο οι άνθρωποι αποκτούν αντισώματα. Η ομάδα λειτουργεί επίσης και βάση δεδομένων για την απάντηση ερωτημάτων στις πιο πάνω περιπτώσεις ασθενών. Τέλος, όπως ανέφερε και ο κ. Δέρπας, τα αποτελέσματα της έρευνας θα τα συνεισφέρουν και θα τα μοιραστούν με άλλες χιλιάδες Ευρωπαίους ως προσομοίωση για περαιτέρω έρευνες.

Το εργαστήριο «Νηρέας»

Περνώντας στην κα. Δέσπω Φάττα- Κάσινου, διευθύντρια του ερευνητικού κέντρου «Νηρέας», η οποία ανέφερε ότι, το εργαστήριό της ασχολείται με την ανάλυση ουσιών που βρίσκονται στο νερό. Όπως δήλωσε η κ. Φάττα-Κάσινου, με την έρευνα αυτή μπορεί να διαπιστωθεί κατά πόσο ο ιός COVID-19 μεταφέρεται μέσω του νερού (π.χ. τουαλέτες).

Ο κ. Γιώργος Χρυσάνθου, διευθυντής του ερευνητικού κέντρου «Rise» και καθηγητής Πληροφορικής στο Πανεπιστήμιο Κύπρου, μίλησε για την αποστολή που είχε αναλάβει η ομάδα του, για την κατασκευή ασπίδων προσώπου, καθώς και για τη δημιουργία εφαρμογής ιχνηλάτησης, μέσω κινητού τηλεφώνου. Η εφαρμογή αναπτύσσεται από το Rise και η νέα της μορφή περιλαμβάνει νέα χαρακτηριστικά τα οποία είναι πιο βοηθητικά για τον εντοπισμό των επαφών του ασθενή. Σημειώνεται βέβαια ότι δε δίνονται τα προσωπικά δεδομένα του χρήστη και για τη λειτουργία της εφαρμογής, απαιτείται η συναίνεσή του.

Το Κέντρο Εφαρμοσμένης Νευροεπιστήμης από την πλευρά του, εξετάζει τους παράγοντες που επιδρούν στην ψυχολογία και στην ποιότητα ζωής των ανθρώπων κατά τη διάρκεια της πανδημίας. Η έρευνα αυτή ξεκίνησε κατά την περίοδο της καραντίνας (Μάρτιος 2020). Οι ερευνητές εξετάζουν επίσης κατά πόσο οι πολίτες συμμορφώνονται στα μέτρα προστασίας, τα αποτελέσματα της οποίας κατέδειξαν ότι από δείγμα 1600 ατόμων, τα νεαρότερα άτομα και οι άντρες γενικότερα, δείχνουν δυσκολία στη συμμόρφωση με τα μέτρα υγείας και της συμπεριφοράς τους στους εξωτερικούς χώρους κατά την πανδημία.

Επιπλέον η έρευνα κατέδειξε ότι οι άνθρωποι κατά τον εγκλεισμό παρουσίασαν αυξημένα συμπτώματα άγχους και θλίψης, ενώ πολλά άτομα βίωσαν ή βιώνουν ακόμη μετατραυματικό στρες, ως επίπτωση του εγκλεισμού. Τέλος, η έρευνα επικεντρώθηκε και στις μακροχρόνιες επιπτώσεις για όσους νόσησαν από τον κορωνοϊό, τα αποτελέσματα των οποίων κατέδειξαν πως άνθρωποι που είχαν τον ιό και θεραπεύτηκαν, παρουσιάζουν κόπωση και δυσκολία στη μνήμη. Αξίζει να αναφερθεί ότι το Κέντρο Εφαρμοσμένης Νευροεπιστήμης του Πανεπιστημίου Κύπρου, συμμετέχει και σε μία πανευρωπαϊκή έρευνα, η οποία βασίζεται στις επιδράσεις της πανδημίας στον φοιτητικό κόσμο.

Ψυχολογία… φόβου

Η καθηγήτρια Κλινικής Ψυχολογίας και υπεύθυνη του εργαστηρίου «Act healthy», Μαρία Καρεκλά, δήλωσε ότι το εργαστήριό της ασχολείται με τη δημιουργία μοντέλων αντιμετώπισης του φόβου της πανδημίας. Η ομάδα ετοίμασε ένα διαδικτυακό πρόγραμμα για την ψυχολογική υποστήριξη των ατόμων που αντιμετωπίζουν με δυσκολία την κατάσταση της πανδημίας. Ευρύτερες έρευνες της ομάδας, κατέδειξαν ότι περίπου το 10% του δείγματος που εξετάστηκε, υποφέρει από χαμηλά επίπεδα ψυχικής υγείας. Πολλοί άνθρωποι, όπως ανέφερε η κα. Καρεκλά, λόγω της μη αποδοχής της κατάστασης, αναζητούν επεξηγήσεις μέσω θεωριών συνωμοσίας. Σημαντικό είναι, σύμφωνα με την κα. Καρεκλά, οι γονείς να εξηγούν στα παιδιά τους συμβαίνει, αλλά μέχρι το σημείο που μπορούν να καταλάβουν.

Η συζήτηση έκλεισε με την κα. Γεωργία Παναγιώτου, πρόεδρο του τμήματος Ψυχολογίας. Η κα. Παναγιώτου ανέφερε ότι διεξήχθησαν έρευνες, με ερευνητικό δείγμα τους ίδιους τους φοιτητές. Οι έρευνες ασχολήθηκαν με το πόσο αποτελεσματικά διαχειρίζονται οι φοιτητές τα συναισθήματα και τις αντιδράσεις τους κατά τη διάρκεια της πανδημίας. Η συγκεκριμένη έρευνα κατέδειξε ότι οι φοιτητές που διαχειρίζονται σωστά τα συναισθήματά τους, έχουν καλύτερη ποιότητα ζωής.

Με την πιο πάνω ενημέρωση γύρω από τις έρευνες των ακαδημαϊκών ερευνητών του Πανεπιστημίου Κύπρου, αποδεικνύεται ότι μία πανδημία όπως αυτή που βιώνει αυτή τη στιγμή όλη η υφήλιος, ωθεί τους ερευνητές να εξετάσουν όχι μόνο την ίδια, αλλά και τις επιδράσεις της στους ανθρώπους. Οι ερευνητές του Πανεπιστημίου Κύπρου συνεχίζουν να ερευνούν και με τα αποτελέσματά τους θα δώσουν περισσότερες απαντήσεις.

Ελένη Νεάρχου

Efimerida-Cy

Πανεπιστήμιο Κύπρου: Έτσι ζουν οι φοιτητές στην εποχή COVID-19

Με αφορμή τη ανακοίνωση των νέων μέτρων για τον ιό από τον πρόεδρο της δημοκρατίας τη Τετάρτη δεν μπορούμε να μην αναφερθούμε στην καθημερινότητα των φοιτητών του Πανεπιστημίου Κύπρου κατά την διάρκεια της πανδημίας του Κορωνοϊού και τις αλλαγές που υπέστησε.

Η διοίκηση του πανεπιστήμιου είχε με την έναρξη της ακαδημαϊκής χρονιάς επιφυλάξεις για τον ιό. Αυτό διακρίνεται με το τρόπο που διεξάγονταν τα μαθήματα, όπου χωριζόταν το τμήμα σε δυο ξεχωριστές ομάδες και η μια παρακολουθούσε το μάθημα μέσο διαδικτύου ενώ οι υπόλοιποι με φυσική παρουσία. Επίσης όσον αφορά την γενικότερη ασφάλεια της κοινότητας οι μάσκες είναι υποχρεωτικές εντός και εκτός των χώρων του πανεπιστήμιου ,έξω από κάθε αίθουσα υπάρχει αντισηπτικό και αρκετές φορές έπαιρναν την θερμοκρασία των φοιτητών εντός των αιθουσών.

Οι καρέκλες είχαν μεταξύ τους τις ανάλογες αποστάσεις ενώ στα αμφιθέατρα έπρεπε να υπάρχει μια κενή θέση μεταξύ των φοιτητών. Στην συνέχεια στις 19 Οκτωβρίου το Πανεπιστήμιο Κύπρου αποφασίζει να μεταφέρει τα μαθήματα ολοκληρωτικά στο διαδίκτυο. Η απόφαση αυτή πάρθηκε διότι είχε σημειωθεί  αύξηση κρουσμάτων στην Κύπρο , σε σύγκριση με την αρχή της χρονιάς . Το πανεπιστήμιο παρά τα νέα μέτρα καθώς και την ανακοίνωση για μεταφορά των μαθημάτων διαδικτυακά, εξακολουθεί  να είναι ανοικτό. Οι χώροι εστίασης , όπως οι καφετέριες και τα καταστήματα είναι ανοικτά συγκεκριμένες ώρες ,ενώ η βιβλιοθήκη λειτουργεί κανονικά.

Εντός της κοινότητας του πανεπιστήμιου έχουν βρεθεί ελάχιστα κρούσματα Κορωνοϊού καθώς η κατάσταση αντιμετωπίζετε άμεσα . Τα άτομα ανακοίνωσαν την κατάσταση τους και τις στενές τους επαφές έγκαιρα μετά τη επιβεβαίωση του κρούσματος και έμειναν αποκλεισμένα σε καραντίνα για 14 μέρες. Όσον αφορά τις τελικές και ενδιάμεσες εξετάσεις λαμβάνονταν ειδικά μέτρα έτσι ώστε να μπορούν να γράψουν χωρίς να κινδυνεύει κανείς.

 Κατόπιν τα διαδικτυακά μαθήματα  διεξάγονται μέσο συγκεκριμένων πλατφόρμων , για παράδειγμα το teams και το zoom. Εντούτοις τόσο ο διδάσκον όσο και οι φοιτητές αντιμετωπίζουν προβλήματα μέσο του συγκεκριμένου τρόπου διδασκαλίας , αφού οι απαιτήσεις είναι περισσότερες. Έχει παρατηρηθεί από τους καθηγητές αποχή από τα μαθήματα εκ μέρους φοιτητών ,ενώ η συμμετοχή είναι αρκετά πεσμένη.                                                         

Οι ενδιάμεσες και τελικές εξετάσεις θα διεξαχθούν με φυσική παρουσία στα κτήρια του πανεπιστήμιου αφού είναι ο πιο εύκολος τρόπος τόσο για τους φοιτητές όσο και για τους καθηγητές.

Οι φοιτητές του πανεπιστημίου αξιοποίησαν την ευκαιρία της μεταφοράς των μαθημάτων διαδικτυακά περνώντας τον χρόνο τους παραγωγικά στο χώρο της βιβλιοθήκης. Στο συγκεκριμένο χώρο υπάρχει η δυνατότητα παρακολούθησης των μαθημάτων στο διαδίκτυο και να κάνουν τις ομαδικές τους εργασίες κλείνοντας κόκκινα δωμάτια, στα οποία θα υπάρχει απόλυτη ησυχία. Επίσης οι φοιτητές μπορούν να μελετήσουν τις διαλέξεις τους και να διαβάσουν βιβλία. Τις τελευταίες μέρες, αυξήθηκε ο αριθμός των φοιτητών στην βιβλιοθήκη παρά την παρούσα κατάσταση και εξακολουθεί να υπάρχει σχετική κινητικότητα στο πανεπιστήμιο εκ μέρους τω φοιτητών.

Σχετικά με τις διοργανώσεις εκδηλώσεων έχουν οργανωθεί μέχρι στιγμής ελάχιστες, πριν την μεταφορά των μαθημάτων διαδικτυακά. Όσων αφορά τους ομίλους είχαν οργανωθεί συναντήσεις γνωριμίας στην αρχή της χρονιάς. Τώρα αν οργανώσει κάτι το πανεπιστήμιο θα γίνει μέσο διαδικτύου, με πρόσβαση σ ‘όλα τα μέλη της κοινότητας.

 Συμπερασματικά η φοιτητική ζωή των φοιτητών στο Πανεπιστήμιο Κύπρου την φετινή χρονιά  έχει αλλάξει ριζικά .Η εκπαίδευση αλλά και η κοινότητα του πανεπιστημίου επηρεασμένη από την πανδημία, προσπαθεί με κάθε τρόπο να αφομοιωθεί στις νέες συνθήκες στον κόσμο.

Βασιλική Χατζηγαβριήλ

Efimerida-Cy